Gisteren mocht Sander Schimmelpenninck weer oreren bij Eva. Het bekende nummer. Hij weet het beter. Voor anderen. Vooral voor mensen die hij nooit tegenkomt, behalve als decor in een VPRO-serie.“Arme mensen die rechts stemmen, stemmen tegen hun eigen belang.”Dat is geen analyse. Dat is minachting in een nette jas. De commentator aan tafel bepaalt wat jouw belang is. Jij voelt de woningnood, de onveiligheid, de druk van migratie, de volle klas, de zorg die hapert. Sander voelt een column aankomen.
Heel vermoeiend. En laatdunkend.
Eerst de kiezer kleineren. Dan de werkelijkheid ontkennen
Schimmelpenninck: “Dat zij iets tekortkomt, komt natuurlijk helemaal niet door migranten. Dat komt omdat we de verzorgingsstaat hebben uitgekleed. Dat komt omdat de linkse partijen, waar zij op zou moeten stemmen, maar daar stemt ze niet op, geen macht meer hebben. En rechtse partijen dus voortdurend eigenlijk alle faciliteiten die er voor dit soort mensen zijn uitkleden.” Hoor die zin: dit soort mensen. Niet kiezers. Niet burgers. Een categorie. Paupers die het script niet volgen. Ze hadden op links moeten stemmen. Ze schieten zichzelf in de voet. En Sander doet dat pijn. Wat een offer.
Democratie werkt andersom. Grote groepen mogen stemmen op wat zij belangrijk vinden. Niet op wat de studio hun toedicht. Als hun stem “fout” is, hoef je die niet meer serieus te nemen. Dan blijft alleen de preek over.
Migratie is geen sprookje. De wachtlijst ook niet
Natuurlijk is de verzorgingsstaat geen oneindige melkkoe. Natuurlijk telt beleid. Maar doen alsof honderdduizenden extra aanspraken op woning, zorg, uitkering, onderwijs en veiligheid “natuurlijk helemaal niet” meetellen, is geen dapper links. Het is een geloofsartikel.
De praktisch opgeleide kiezer is niet te suf voor cijfers. Hij ziet wie voorgaat bij de sociale huurwoning. Hij ziet de druk op de spoedpost. Hij ziet de straat die onrustiger wordt. Hij hoort dat dit “complex” is en dat hij eigenlijk om erfbelasting zou moeten vragen.
Sander mag dat vinden. Hij mag het niet verkopen als morele diagnose van miljoenen mensen. “Je begrijpt je eigen leven niet. Stem zoals ik.”
Dat is geen compassie. Dat is standenmaatschappij met een microfoon.
Het verdienmodel van de bekommerde baron
Zou hij écht zo begaan zijn? Realistische Reflecties denkt van niet. Het is een verdienmodel.
De kloof. De ongelijkheid. De boze burger die het niet snapt. Elke aflevering dezelfde rolverdeling: Sander daalt af, luistert vijf minuten, en concludeert dat het eigenlijk om kapitaal en links tekort gaat. Daarna terug naar de tafel, de podcast, de Volkskrant. De pauper blijft achter met de les.
Als zorg om de laagste inkomens oprecht is, begin je bij wat die inkomens zelf aanwijzen. Wonen. Veiligheid. Grenzen. Werk dat loont. Niet bij de mededeling dat hun prioriteit een denkfout is.
En ja, koopkracht is een gevecht. Kabinetten komen en gaan. Rekeningen ook. Maar de claim dat praktisch opgeleiden “domrechts” zijn omdat ze niet op de partijen stemmen die Sander voor hen reserveert, verklaart niets. Behalve Sander.
De kiezer is geen patiënt
Mensen stemmen niet “tegen hun belang” als ze eerst willen dat de overheid de poort bewaakt voordat ze de buit verdeelt. Dat ís hun belang. Wie dat wegwuift, heeft geen argument. Die heeft een hiërarchie: de studio boven de stembus.
Schimmelpenninck mag blijven uitleggen dat de ander zich vergist. Dat mag in een vrij land. Wat niet mag, is die toon tot standaard verheffen: jij bent arm, dus ik denk. Jij bent praktisch, dus ik corrigeer.
De kiezer is meerderjarig. Ook als hij niet bij Eva zit. Ook als hij rechts stemt. Ook als dat Sander pijn doet.
Die pijn is zijn probleem. Niet het mandaat van Nederland.
Steun Realistische Reflecties
Wilt u dat Realistische Reflecties blijft groeien als onafhankelijk platform voor scherpe columns, analyses en geluiden die elders te weinig ruimte krijgen? Steun ons dan met een donatie. Iedere bijdrage, groot of klein, helpt ons om onafhankelijk te blijven, nieuwe schrijvers een podium te bieden en ons bereik verder uit te bouwen. Samen houden we het vrije en kritische geluid levend. Doneren kan via deze link



