Vannacht om 3:00 uur speelt Nederland tegen Marokko op het WK. En zoals altijd voorafgaand aan zo’n duel komt de NOS met de gebruikelijke verhalen: Nederlandse Marokkanen die uitleggen waarom hun hart toch bij Marokko ligt. Oud-international Ibrahim Afellay verwoordde het in WK Avond glashelder: “Voor deze specifieke wedstrijd ligt mijn hart bij Marokko.” Op de vraag waarom antwoordde hij: “Mijn roots liggen in Marokko. Mijn ouders komen daar vandaan en mijn familie woont daar. Hoeveel uitleg moet ik daar nog meer over geven?” Precies.
En dat is het punt. Afellay mag dat voelen. Roots, bloedbanden, familie en cultuur wegen zwaar. Dat is menselijk, universeel en volkomen normaal. Maar dan moet het omgekeerd ook mogen. Wanneer Wierd Duk hetzelfde zegt over “oorspronkelijke Nederlanders”, dat je hart bij het land van je voorouders ligt, bij de cultuur waarin je bent grootgebrachtdan breekt de hel los. Dan is het racisme. Dan is het uitsluiting. Dan moet je onmiddellijk in de bekentenisstoel.
De dubbele standaard is dodelijk
Dit is de kern van het integratiebedrog. We doen al decennia alsof nationaliteit en identiteit puur administratief zijn. Paspoortje halen, klaar. Maar in de praktijk zien we iets heel anders: identiteit is voor een groot deel erfelijk, cultureel en emotioneel bepaald. Roots tellen. Ouders en grootouders tellen. De cultuur waarin je bent opgevoed, telt.
Afellay komt uit een familie van somewheres, mensen met een duidelijke binding aan een plek, een geschiedenis, een volk. Dat maakt hem niet slecht, maar wel eerlijk. Sigrid Kaag daarentegen is het schoolvoorbeeld van de anywhere: overal thuis zolang het maar in een dure, veilige, bij voorkeur ”witte buurt” is. Weinig binding met het gewone Nederland, weinig gevoel van verbondenheid met het platteland of de arbeiderswijken. Voor haar is Nederland vooral een prettige uitvalsbasis.
Dat verschil in klasse, cultuur en binding bepaalt voor een groot deel hoe mensen zich voelen bij een wedstrijd als deze. Niet iedereen is hetzelfde. Niet na één generatie, en soms zelfs niet na drie.
Hoeveel generaties zijn genoeg?
De eerlijke vraag die niemand durft te stellen: na hoeveel generaties kiest de familie Afellay structureel voor Nederland? Wanneer wordt Oranje écht het eigen team, in plaats van een soort tweede keuze? Wanneer voelen hun kleinkinderen zich niet meer primair Marokkaans, maar Nederlands?
Of is dat een naïeve vraag in een tijd waarin dubbele loyaliteit niet alleen wordt getolereerd, maar soms zelfs aangemoedigd? Wanneer Marokkaanse vlaggen massaal wapperen bij overwinningen van Marokko en Nederlanders in hun eigen land worden uitgescholden als “kaaskoppen”, dan is de integratie niet geslaagd. Dan leven er parallelle loyaliteiten.
Dat is geen racisme om te benoemen. Dat is realisme. Mensen zijn geen lege vellen papier waarop een paspoort alles oplost. Ze dragen geschiedenis, cultuur, familie en roots met zich mee. Afellay laat dat vanavond zien. Prima. Maar dan mag Wierd Duk dat ook benoemen zonder dat de deugmoraal over hem heen valt. En dan mogen wij als Nederlanders ook eerlijk vaststellen dat massale immigratie uit culturen die sterk aan hun herkomst gebonden blijven, op termijn spanningen oplevert.
Vannacht speelt Oranje tegen Marokko. Voor veel Nederlanders met Marokkaanse roots is het geen simpele sportwedstrijd. Het is een loyaliteitstest. En dat zegt alles over waar we staan na decennia multicultureel beleid.
Roots liegen niet. Tijd dat we daar realistisch mee omgaan.