Caroline van der Plas dient opnieuw een motie in om de rekenkundige ondergrens te verhogen. In het Schipholdebat, nota bene. BBB zal strijden tot de laatste snik om uit de stikstofwaanzin te komen, zegt de partij. Voor boeren die hun bedrijf zien krimpen, voor bouwers die een vergunning missen, voor vissers die in dezelfde papierwinkel vastzitten, is die vasthoudendheid meer waard dan weer het Haagse ja-geknik.
Het jammerlijke zit in de keuze van het slagveld. BBB gaat mee in de stikstofhoax: een papieren, bureaucratisch probleem dat als natuurwet wordt verkocht. De rekenkundige ondergrens bestaat helemaal niet als je Nederlandse depositiecijfers naast internationale meetreeksen legt. Wat je dan ziet, is dat een groot deel van de belasting uit het Ruhrgebied over de oostelijke provincies waait. Neem op dat moment een momentopname, en Nederland heeft opeens een uniek stikstofprobleem. Hetzelfde wolkje is over de grens geen reden om een veestapel te slachten.
Een motie tegen de waanzin, op de voorwaarden van de waanzin
Van der Plas wil de ondergrens omhoog. Als VVD en CDA ballen tonen, stemmen ze dit keer vóór en is er een meerderheid. Dat is de politieke zin. De inhoudelijke zin is smaller. Wie de ondergrens opschuift, erkent het model. Wie het model erkent, blijft rekenen in molen per hectare die in de praktijk een vergunning sluiten en een gezin ruïneren.
Dat is niet niets. Een hogere drempel redt bedrijven die nu op een rekenfout of een afronding sneuvelen. Het redt de samenleving niet van een stelsel dat landbouw, woningbouw en infrastructuur gijzelt met een precisie die de natuur zelf niet heeft. Schiphol hoort in datzelfde dossier. Wie daar over stikstof praat alsof een landingsbaan een weidevogel verdringt, gebruikt dezelfde papieren werkelijkheid.
BBB doet wat je van een boerenpartij mag verwachten: niet wijken wanneer het erop aankomt. Maar het gevecht vindt nog altijd plaats binnen de spelregels die Brussel en de Raad van State hebben bepaald. Daarbinnen knokken is eervol. Daarbuiten zeggen dat het probleem vooral administratie is, zou eervoller zijn.
VVD en CDA hebben andere bondgenoten nodig
De politieke realiteit is harder dan de motie. VVD en CDA hebben Pro nodig, en Volt, om de begroting van kabinet-Jetten sluitend te krijgen. Wie aan die tafel zit, stemt niet licht mee met Van der Plas. Een hogere ondergrens is voor Pro geen technische correctie. Het is een gat in het morele vangnet waarmee de partij boeren tot klimaatprobleem heeft verklaard.
BBB blijft de hand uitsteken naar wat de partij de positieve krachten noemt. Maar zodra er gerekend en gestemd wordt, zoekt de coalitie haar meerderheid aan de andere kant. Boeren, vissers en bouwers krijgen te horen dat Nederland weer van het slot moet. Voor het geld dat daarvoor nodig is, worden ondertussen elders de handen geteld.
Dat is geen verwijt aan Van der Plas alleen. Het is de prijs van een minderheidskabinet dat links nodig heeft voor de cijfers en rechts nodig heeft voor het fatsoen. Stikstof is het dossier waarin die splijting het wreedst uitpakt. Elke uitgestelde stal, elk geblokkeerd huis, elke visser die wacht, is een regel in dezelfde spreadsheet.
Tot de laatste snik, of tot het laatste model
Wie BBB een verwijt maakt dat zij vechten, kiest voor de bijl. Wie BBB geen verwijt maakt dat zij het rekenwerk heilig verklaren, doet alsof een iets ruimere drempel de waanzin beëindigt. Beide is te plat.
De partij houdt stand voor de boer. Dat verdient steun. De hoax houdt stand zolang Den Haag doet alsof een Duitse pluim op een Nederlands veld een reden is om hier het licht uit te doen. Tot VVD en CDA durven te stemmen alsof zij geen Pro nodig hebben, blijft de motie een goede poging in een slecht frame. En blijft het leven op het platteland afhankelijk van een getal dat over de grens niemand tot wanhoop drijft.
Mis geen enkel belangrijk verhaal meer!
De media vertellen lang niet altijd het hele verhaal. Daarom brengt Realistische Reflecties dagelijks scherpe analyses, achtergronden en opinies die je niet snel ergens anders leest.
Schrijf je gratis in voor onze nieuwsbrief en ontvang de belangrijkste artikelen, exclusieve columns en opvallende nieuwsverhalen rechtstreeks in je mailbox.
Zo blijf je altijd op de hoogte van wat er écht speelt.