Kijk, dit is Boualem Sansal. Sansal is een Franse schrijver van Algerijnse afkomst en hij is een scherp criticus van het islamisme. In 2013 publiceerde hij Gouverner au nom d’Allah: Islamisation et soif de pouvoir dans le monde arabe (Regeren in naam van Allah of de islamisering en machtshonger in de Arabische wereld). Maar hoe krijg je als Franse intellectueel kritiek op het islamisme erdoor bij politici? Dat is niet eenvoudig. In Nederland niet. Maar in Frankrijk ook niet. Sansal zegt: “I met Chirac, Sarkozy, Macron, and countless ministers on numerous occasions. Year after year, I explained to them how Islamism was going to take root in France, just as I had seen it do in Algeria. None of them listened to me.”
In Nederland hetzelfde verhaal natuurlijk. Geen enkele Nederlandse politicus heeft serieus werk gemaakt van islamkritiek of zelfs maar islamismekritiek.
Bolkestein pleegde wel islamkritiek tussen 1991 en 1997. Toen nam Fortuyn het over. Maar Fortuyn werd in 2002 alweer vermoord.
Wilders? Ja, die wel. Die heeft dat ook dapper volgehouden in een gouden kooi van bewakers om zich heen. Maar ja, dat is Wilders niet? Geen enkele intellectueel denkt het zich te kunnen veroorloven om op Wilders of de PVV te kunnen stemmen. En dus wordt het nooit wat met die islamkritiek, want Wilders of de PVV hebben daarop het monopolie.
Zou Sansal het wel aandurven om op de Franse Wilders, namelijk Marine Le Pen te gaan stemmen? Voorlopig nog niet. Zijn uitgesproken voorkeur gaat uit naar Bruno Retailleau van Les Républicains (LR). Les Républicains (LR) is een rechtse partij: de traditionele conservatieve en gaullistische rechterzijde van Frankrijk, in de politieke lijn van Jacques Chirac en Nicolas Sarkozy. De partij combineert nadruk op nationale identiteit, gezag en veiligheid met een economisch beleid dat ondernemerschap en lagere overheidsuitgaven bevordert.
Bruno Retailleau behoort tot de uitgesproken conservatieve vleugel. Hij is voormalig minister van Binnenlandse Zaken, voorzitter van LR en presidentskandidaat voor 2027. Zijn belangrijkste thema’s zijn:
- Sterke beperking van immigratie en strengere handhaving.
- Harder optreden tegen criminaliteit, met een ingrijpende hervorming van het strafrecht.
- Nationale soevereiniteit: hij wil het Franse recht meer voorrang geven tegenover Europese en internationale beperkingen. Hiervoor stelt hij onder meer referenda voor.
Retailleau vertegenwoordigt dus een stevige conservatieve rechterzijde. LR en het Rassemblement National van Le Pen zijn afzonderlijke, concurrerende partijen, al liggen hun standpunten over immigratie en veiligheid soms dicht bij elkaar.
Sansals sympathie voor Retailleau heeft bovendien een persoonlijke achtergrond: Retailleau bepleitte als minister een harde opstelling tegenover Algerije om de vrijlating van Sansal te verkrijgen toen deze was opgepakt door de Algerijnse regering.
Op 19 juni 2026 zei Sansal: “Très probablement, je voterai pour Bruno Retailleau” (“waarschijnlijk zal ik op Bruno Retailleau stemmen.” De volgende dag was hij aanwezig op diens campagnebijeenkomst.
Marine Le Pen zou Sansal wel steunen tegenover Jean-Luc Mélenchon. In een interview met Radio J, aangehaald in de uitzending Face à Face van 12 juli 2026, antwoordde hij op de vraag over een tweede ronde tussen Mélenchon en Le Pen: “Alles behalve Mélenchon.” Toen werd doorgevraagd of hij dan Le Pen kon stemmen, bevestigde hij dat nadrukkelijk.
De vraag is natuurlijk wat intellectuelen ervan weerhoudt op Le Pen of in Duitsland Alice Weidel (AfD) te stemmen. Immers Rassemblement National en AfD zijn duidelijk islam(isme)kritische partijen. Om dat te doen moeten intellectuelen wat ik noem de Rubicon over. Zij moeten oversteken naar een gebied waardoor zij het verwijt van “extreemrechts”, “racistisch”, “xenofoob”, “discriminatoir” enz. naar hun hoofd geslingerd kunnen krijgen. Je moet de afschrikwekkende werking daarvan niet onderschatten. Voor echt gaan stemmen op islamkritische partijen is een zekere moed nodig. Je krijgt ruzie met je echtgenoot, met je kinderen, met je familie, met je werkkring, met god weet wat. En toch als islam(isme)kritiek echt is wat je belangrijk vindt, zal je het wel moeten doen. Voortdurend blijven inpraten op de middenpartijen dat de moslimbroederschap een dodelijk gevaar vormt voor de Europese veiligheid wordt al dertig jaar gedaan (9/11 neem ik even als startdatum), maar het heeft niets geholpen.
Paul Cliteur is de schrijver van “The West should demand the release of Algerian Islam Critic Boualem Sansal”, The Liberum, 21 4 2025: https://theliberum.com/the-west-should-demand-the-release-of-algerian-islam-critic-boualem-sansal/
