Soms maakt de Europese Unie reclame voor zichzelf en hoef je als opiniemaker eigenlijk alleen nog maar achterover te leunen. De satire wordt namelijk keurig door Brussel aangeleverd.
Digital EU komt trots met een kaart van Europa en de mededeling dat we dankzij #RoamLikeAtHome in de EU, Noorwegen, IJsland, Liechtenstein, Moldavië en Oekraïne zonder extra roamingkosten kunnen bellen, internetten en, jawel, sms’en. Sinds 1 januari 2026 maken Oekraïne en Moldavië officieel deel uit van de Europese roamingzone.
Sms’en! Jullie werken daar in Brussel dus nog steeds mee? Ik zie het gesprek al helemaal voor me:
“Lieverd, ja, ik ben net aangekomen in Oekraïne. Godzijdank voor EU-roaming. Ik hoop dat jij en de kinderen het goed maken. Ik stuur straks nog een sms’je. Kusjes!”
Voor de jongere lezers: een sms is een soort WhatsAppbericht, maar dan uit het tijdperk waarin je telefoon nog drie dagen meeging op één accu en Snake technologisch vermaak van de buitencategorie was.
Brussel wil nóg meer blauw op de roamingkaart
Maar eerlijk is eerlijk: Roam Like at Home is een van de Europese regelingen waar de gewone burger daadwerkelijk iets aan heeft. Sinds 2017 kunnen Europeanen binnen de EU hun telefoon gebruiken zonder de krankzinnige roamingrekeningen van vroeger. Wie oud genoeg is, herinnert zich nog dat je na een vakantie in Frankrijk bijna een betalingsregeling met Hi moest treffen omdat je drie keer je e-mail had geopend.
De Europese Commissie wil het systeem nu uitbreiden naar Albanië, Bosnië en Herzegovina, Kosovo, Montenegro, Noord-Macedonië en Servië. In februari stelde de Commissie voor daarover onderhandelingen te beginnen en in juni gaf de Raad daarvoor groen licht.
Prima. Maar dan komt die kaart. En daar wordt het interessant.
Even bellen vanaf de Krim
Op de afbeelding wordt Oekraïne keurig weergegeven binnen het gebied waar EU-roaming geldt. Dat past uiteraard bij het officiële Europese standpunt dat de internationaal erkende grenzen van Oekraïne worden weergegeven, inclusief de Krim. Juridisch en diplomatiek is dat volkomen verklaarbaar.
Technisch wordt het alleen een stuk grappiger. Want stel dat ik morgen met mijn Nederlandse telefoon naar Sebastopol op de Krim vertrek. Krijg ik dan werkelijk mijn vrolijke Europese sms’je:
“Welkom in Oekraïne! U kunt uw bundel gebruiken zoals thuis.”
Dat lijkt mij sterk. De Krim staat sinds 2014 feitelijk onder Russische controle. De EU erkent die annexatie niet en beschouwt de Krim nog steeds als onderdeel van Oekraïne. Dat is het officiële politieke en volkenrechtelijke standpunt. Maar een zendmast trekt zich weinig aan van resoluties. Een simkaart evenmin. En een telecomnetwerk al helemaal niet. Daar zit precies het verschil tussen de kaart zoals Brussel vindt dat de wereld eruit behoort te zien en de wereld zoals die feitelijk functioneert.
Ideologische kaart of praktische roamingkaart?
Dat roept dus een simpele vraag op. Is dit een kaart die reizigers vertelt waar hun telefoon daadwerkelijk zonder roamingtoeslag functioneert, of is het een geopolitieke kaart waarop de officiële territoriale positie van de Europese Unie wordt weergegeven?
Dat zijn namelijk twee totaal verschillende dingen. Voor de EU is Oekraïne sinds 1 januari 2026 daadwerkelijk opgenomen in Roam Like at Home. Daar is niets verzonnen aan. De regeling geldt wederzijds voor EU- en Oekraïense abonnees. Maar daarmee is nog niet gezegd dat een Nederlandse telefoon op ieder stukje internationaal erkend Oekraïens grondgebied daadwerkelijk verbinding maakt met een Oekraïens netwerk waarop die regeling kan worden toegepast.
Brussel kan grenzen tekenen. Het kan geen zendmast bevelen zich aan die grenzen te houden. En precies daarom had bij zo’n kaart enige praktische toelichting niet misstaan.
Roam Like at Home, behalve wanneer je niet thuis bent in de Brusselse werkelijkheid
Daarmee wordt dit kleine berichtje onbedoeld een prachtige metafoor voor de Europese Unie. De bedoeling is goed. Het concrete roamingbeleid is zelfs nuttig. Maar vervolgens moet er een kaart bij waarop de politieke werkelijkheid van Brussel en de feitelijke werkelijkheid op de grond probleemloos over elkaar heen worden gelegd. Op papier werkt alles. De Krim is Oekraïne. Oekraïne zit in Roam Like at Home. Dus kun je op de Krim Europees roamen.
Computer says yes. Totdat je telefoon verbinding probeert te maken. Misschien moet Digital EU daarom de volgende campagne iets praktischer maken:
#RoamLikeAtHome
Geldig in de Europese Unie, Noorwegen, IJsland, Liechtenstein, Moldavië en Oekraïne.
Voor gebieden waar de geopolitieke werkelijkheid en onze infographic ruzie met elkaar hebben, adviseren wij u contact op te nemen met uw provider.
Per sms natuurlijk.