Op 11 september, precies een kwart eeuw na 9/11, ontving Hafiz Ashrafi uit handen van aartsbisschop Sarah Mullally een onderscheiding voor interreligieuze samenwerking. Zes dagen later werd die alweer ingetrokken. De reden: oude, omstreden uitspraken van Ashrafi over Osama bin Laden kregen opnieuw publieke aandacht.
Dat is geen voetnoot. Dat is het schandaal. Op de officiële foto in Lambeth Palace: Mullally, de clericus, en vrouwen van wie nauwelijks meer te zien is dan de ogen. Ashrafi is voorzitter van de Pakistan Ulema Council. Die raad gaf Osama bin Laden in 2007 de eretitel Saifullah, “zwaard van Allah”, als antwoord op de Britse ridderorde voor Salman Rushdie. Jihad tegen “ongelovigen”, zo klonk het toen. Hij steunt Pakistaanse blasfemiewetten waarop de doodstraf staat. Een prijs voor verzoening. Op de dag van de aanslagen. Uit handen van het hoofd van de Anglicaanse Kerk.
Lambeth Palace zei eerst dat de prijs ging om steun aan religieuze minderheden in Pakistan, ook christenen. Toen de oude uitspraken “aan het licht kwamen”, verdween de onderscheiding. Alsof die uitspraken in een kluis lagen. Alsof niemand vijf minuten had gezocht voordat de camera’s aan gingen. Intrekken na publieke woede is geen morele heldendaad. Het is toegeven dat de kerk haar huiswerk niet deed.
Hier wordt zichtbaar dat ze in het Verenigd Koninkrijk het spoor echt bijster zijn. Het hoofd van de staatskerk viert “verzoening” met een man uit dit dossier, op 11 september, met niqab in beeld, en schrikt pas als X en de kranten wakker worden. Dat is geen incident. Dat is een land dat zijn eigen geschiedenis, zijn eigen slachtoffers en zijn eigen woorden over vrouwen niet meer serieus neemt tot de schade al is aangericht.
Mullally beloofde zich als aartsbisschop uit te spreken tegen vrouwenhaat. Zie jij de hypocrisie? Zij poseert met een man wiens vrouw en dochter in niqab op de kerkelijke foto staan. Zijn woordvoerder zegt: persoonlijk en religieus recht. Hier houdt het bewijs op. Ashrafi droeg de onderscheiding op aan zijn vrouw, maar dat bewijst niets over haar kleding. Voor de stelling dat de vrouwen zijn gedwongen hun gezicht te bedekken, is geen onderbouwing gevonden.
Toch is de foto geen detail. Theo van Gogh en Ayaan Hirsi Ali noemden hun film Submission: onderwerping. Ruim twintig jaar later levert deze scène een ongemakkelijke echo op. Niet omdat de camera iemands wil heeft gefilmd. Wel omdat dezelfde vragen terug zijn: waar eindigt vrije keuze en waar begint sociale of religieuze druk? Wat betekent “moreel leiderschap” als een vrouw aan de top van de kerk een prijs uitreikt terwijl het gezicht van de vrouw ernaast verdwijnt?
Er klinken oproepen tot aftreden. Terecht of niet, de schade is er al. Een kerk die vrouwenhaat veroordeelt tot het moment dat de gast in niqab binnenkomt, heeft geen moreel kompas.Zij volgt een verhaal dat keurig op papier klopt. Alleen schuurt dat verhaal met de werkelijkheid die Submission ruim twintig jaar geleden al zichtbaar probeerde te maken.
Interreligieuze dialoog is geen plicht tot naïviteit. Wie op 11 september een prijs uitreikt aan iemand met dit dossier, en die prijs pas intrekt als het nieuws pijn doet, moet niet verbaasd zijn over de vraag of zij nog op haar plaats zit. In Londen noemen ze het dialoog. Een nuchter mens noemt het de weg kwijt.
Mis geen enkel belangrijk verhaal meer!
De media vertellen lang niet altijd het hele verhaal. Daarom brengt Realistische Reflecties dagelijks scherpe analyses, achtergronden en opinies die je niet snel ergens anders leest.
Schrijf je gratis in voor onze nieuwsbrief en ontvang de belangrijkste artikelen, exclusieve columns en opvallende nieuwsverhalen rechtstreeks in je mailbox.
Zo blijf je altijd op de hoogte van wat er écht speelt.