Related Posts
Deze week begint met goed nieuws, als het werkelijkheid wordt. UNRWA, het VN-agentschap dat al sinds 1950 de Palestijnse vluchtelingenstatus in stand houdt over generaties heen, dreigt geleidelijk te worden opgeheven. De verantwoordelijkheden zouden worden overgedragen aan de Board of Peace en andere instanties. De PLO en Hamas vrezen een belangrijke politieke troef te verliezen. Palestijnse functionarissen hebben al gezworen de stap bij de VN aan te vechten.
Diplomatieke bronnen vertellen Israel Hayom dat de waarnemend commissaris-generaal van UNRWA, Christian Saunders, werkt aan een plan om de organisatie te ontmantelen. Aanleiding zijn een enorm begrotingstekort, geschat op 70 tot 100 miljoen dollar, ongeveer een tiende van het jaarlijkse operationele budget, en het Israëlische verbod op haar activiteiten. Israël nam wetten aan die operaties in Israël verbieden en contact met Israëlische overheidsinstanties uitsluiten. Het merendeel van de activa is in beslag genomen. Westerse en Arabische landen hebben hun bijdragen scherp verlaagd.
Het plan voorziet in een geleidelijke overdracht van verantwoordelijkheden: aan de Palestijnse Autoriteit op de Westelijke Jordaanoever en aan de Raad van Vrede in de Gazastrook. Saunders presenteerde het voorstel tijdens een vergadering van de Adviescommissie van UNRWA. Eerste stappen zijn al goedgekeurd. Het agentschap, opgericht in 1949, heeft zijn mandaat zo vormgegeven dat de vluchtelingenstatus effectief erfelijk werd. De meesten die als vluchteling geregistreerd staan, zijn allang gevestigd in andere landen of in gebieden onder Palestijnse Autoriteit. Toch bleef de status bestaan en daarmee een permanente politieke claim.
De Palestijnse leiding reageert fel. Het uitvoerend comité van de PLO kwam in Ramallah bijeen en nodigde vertegenwoordigers van de UNRWA Employees Union uit. Besloten werd het plan te dwarsbomen. Functionarissen stellen dat ontbinding goedkeuring van de Algemene Vergadering van de VN vereist en beschuldigen Saunders van politieke motieven. Dat zegt genoeg. UNRWA is voor hen geen louter humanitaire organisatie, maar een institutioneel kader dat de vluchtelingenstatus en de bijbehorende claim op Israël in stand houdt. Zonder dat kader verliest men een centraal instrument in de strijd.
Israël heeft al jaren gewaarschuwd voor infiltratie door Hamas en andere groepen in UNRWA-structuren. Na 7 oktober 2023 droogden veel donorstromen op. De Board of Peace, onder Amerikaans leiderschap, heeft eerder aangegeven dat er geen rol is voor UNRWA in het nieuwe Gaza. Dat past bij een realistische benadering: geen eeuwigdurende afhankelijkheid, maar overdracht van diensten en een einde aan de generatieslange instandhouding van een status die nergens anders ter wereld zo wordt toegepast.
Of het plan doorgaat, hangt af van de politieke strijd bij de VN en de bereidheid van donoren. Maar de financiële realiteit en het Israëlische verbod maken voortzetten in de huidige vorm onhoudbaar. Voor wie de permanente vluchtelingenstatus als brandstof voor het conflict ziet in plaats van als oplossing, is dit een welkome ontwikkeling. De rekening van de politieke keuze om die status in stand te houden, wordt nu gepresenteerd.
Mis geen enkel belangrijk verhaal meer!
De media vertellen lang niet altijd het hele verhaal. Daarom brengt Realistische Reflecties dagelijks scherpe analyses, achtergronden en opinies die je niet snel ergens anders leest.
Schrijf je gratis in voor onze nieuwsbrief en ontvang de belangrijkste artikelen, exclusieve columns en opvallende nieuwsverhalen rechtstreeks in je mailbox.
Zo blijf je altijd op de hoogte van wat er écht speelt.