Related Posts
Dit is het soort peiling dat je in Berlijn het liefst wegwuift als „oostelijk incident”. Dat kan nu niet meer. In Noordrijn-Westfalen, de grootste deelstaat van Duitsland, staat de AfD voor het eerst bovenaan als het om een Bondsdagstem gaat. Forsa voor de Kölner Stadt-Anzeiger: AfD 24 procent. CDU 22. Groenen 18. SPD 14. Linke 12. FDP 3. Dat is geen oostelijke proteststem in een dunbevolkte deelstaat. In NRW wonen meer mensen dan in heel Oost-Duitsland.
Niet de Landtag. Wel het land
Precies zijn. Bij de vraag naar de deelstaatverkiezing blijft de CDU van minister-president Hendrik Wüst nog eerste, met 29 tegen 22. Wel onder de 30, voor het eerst in zijn premierschap. Bij de vraag naar de Bondsdag is de volgorde omgedraaid. De CDU-score van 22 is het laagste cijfer dat Forsa ooit voor de partij in NRW noteerde. De partij haalde daar bij de Bondsdagverkiezing van februari 2025 nog 30,1 procent. Dat is geen rimpeling. Dat is een verschuiving.
De rest van de som is even ongemakkelijk. CDU plus Groenen: 40. CDU plus SPD: 36. Een tweedercoalitie zonder AfD is op deze Bondsdagcijfers geen vanzelfsprekendheid. Een driepartijenakkoord wordt de uitweg. De AfD heeft nog altijd geen partners. Brandmuur heet dat in het Duits. In de praktijk: de grootste partij mag meekijken, maar niet meeregeren. Dat is geen stemmingmakerij. Dat is hoe Duitsland zichzelf al jaren bestuurt.
Stabiliteit als exportproduct. Onbestuurbaarheid als binnenland
Duitsland werd verkocht als het stabiliteitsanker van Europa. Voorspelbare regeringen. Voorspelbare industrie. Voorspelbare bondskanseliers. Die belofte was altijd deels theater. Nu is het theater te zien. Merz verliest week na week. In NRW zegt 87 procent van de ondervraagden ontevreden te zijn over de bondskanselier. Elf procent is tevreden. Dat is geen imago-dip. Dat is een vonnis.
Een economie die is gebouwd op voorspelbaarheid verdraagt geen permanente coalitiepuzzel. Energieprijzen. Migratie. Industrie die naar het buitenland kijkt. Een midden dat krimpt en vervolgens doet alsof de kiezer het probleem is. Wie de AfD in het oosten kon wegzetten als „verweesde Ossies”, moet nu uitleggen waarom dezelfde partij in het Ruhrgebied en aan de Rijn de Bondsdagvraag wint. Dat is geen Oost-Duits trauma. Dat is West-Duitse onvrede.
De nieuwe normaal heeft geen meerderheid
Zoals in veel Duitse regio’s de laatste tijd levert ook deze peiling geen schone meerderheid op. Iedereen moet met iedereen, behalve met de partij die groeit. Dat model houdt stand tot het niet meer houdt. Het produceert compromissen zonder mandaat en mandaten zonder macht. De kiezer ziet dat. Daarom schuift hij verder op.
RR gaat hier geen stemadvies uitdelen, vóór noch tegen de AfD. Kijk naar wat er op tafel ligt. In Duitslands grootste deelstaat staat de AfD bovenaan, terwijl de CDU bij Forsa naar een dieptepunt zakt. Een vanzelfsprekende tweepartijencoalitie tekent zich niet af en voor de grootste partij staat geen coalitiepartner klaar. Toch behandelt Duitsland deze politieke verschuiving nog altijd alsof het om een voorbijgaande opleving gaat. De cijfers vertellen inmiddels een ander verhaal.
Dat is het nieuwe normaal in Duitsland. Niet de brandmuur. De onbestuurbaarheid erachter. Wie dat alleen in Saksen zoekt, moet de kaart opnieuw openvouwen. Noordrijn-Westfalen is geen voetnoot. Het is het demografische hart. Als de AfD daar voet aan de grond krijgt, is het verhaal van het geïsoleerde oosten voorbij. Dan begint het verhaal van een bondrepubliek die niet meer weet hoe ze een regering vormt zonder eerst de kiezer te corrigeren.
Steun Realistische Reflecties
Wilt u dat Realistische Reflecties blijft groeien als onafhankelijk platform voor scherpe columns, analyses en geluiden die elders te weinig ruimte krijgen? Steun ons dan met een donatie. Iedere bijdrage, groot of klein, helpt ons om onafhankelijk te blijven, nieuwe schrijvers een podium te bieden en ons bereik verder uit te bouwen. Samen houden we het vrije en kritische geluid levend. Doneren kan via deze link.