Stel Rob Jetten gaat over links met Pro. De hemel verhoede! In die partij zitten mensen die niet ondernemerschap maar de overheid een warm hart toe dragen. Het gaat ten koste van onze welvaart en mogelijkheden om het leven van anderen te verbeteren.
Ayn Rand duidt erop dat ondernemers denkwerk (ratio) veranderen in waarde, welvaart. Dat maakt haar controversieel omdat het ongebruikelijk is om de zakenwereld, kapitalisme, te prijzen. Ik ken geen andere filosoof die dat doet. We horen “weg met kapitalisme” steeds luider klinken. Zelfs Aristoteles vindt productief werk iets voor lager geschoolden en ze zijn minder waardevol dan mensen die contemplatief zijn. Westerse intellectuelen vinden het soms mentaal leeg om te produceren om daarmee rijkdom te vergaren. Hebben ze dat van Jezus die een rijke man suggereert om al z’n rijkdom weg te geven? Stel dat in onze wereld een filosoof naar voren zou brengen om al je geld weg te geven aan de armen. We zouden zeggen dat hij idioot en immoreel is. Wees productief om waarde te creëren en het leven van anderen te verbeteren. Dat heeft een diep spirituele betekenis. Men beseft dat niet.
Niet alle ondernemers voegen gelijke waarde toe, maar moraliteit is geen wedstrijd. Niet alle ondernemers weten op eerlijke basis waarde toe te voegen. Maar de meeste producenten doen dat wel en drijven onze maatschappij voorwaarts naar de moderne wereld. Daar mogen wij waardering voor hebben. West-Europa kent echter geen kapitalistisch systeem maar een stelsel dat kapitalistisch bedoeld is, maar gedreven wordt door de overheid en bureaucratische instellingen zoals de Europese Unie. Het is verkapt kapitalisme of semi socialisme. Geen wonder dat de productiviteit achter blijft bij de VS waar die waardering we wel is. Achterblijvende productiviteit en groei in West-Europa is vooral een morele kwestie.
Ayn Rand heeft voor mij een doorbraak betekend in mijn denken. Ik heb onbewust altijd gedacht dat het zo is zoals zij moraliteit naar voren brengt. Ayn Rand is een briljante filosoof wier gedachtegoed praktisch gebruikt kan worden voor verantwoord moreel gedrag. Lees haar boeken of lees “De wereld van Ayn Rand; objectivisme voor een betere wereld” van ondergetekende.
Frits Bosch
Auteur van onder andere Links Verdriet (2025), De wereld volgens Ayn Rand (2025) en Opzoek naar een nieuwe Europese orde (2026)
