Je wordt er zo langzamerhand cynisch van. Nederland heeft Europese afspraken gemaakt over welk land verantwoordelijk is voor de behandeling van een asielaanvraag. Toch blijkt het in de praktijk bijzonder ingewikkeld om asielzoekers terug te sturen naar het land waar zij eerder Europa binnenkwamen. Send them back! is inmiddels een beroemde kreet, maar niet in Nederland. Hier kan niks.
De rechtbank in Haarlem heeft nu geoordeeld dat twee asielzoekers mogen worden overgedragen aan Italië. Een vrouw uit Eritrea en een man van wie de nationaliteit niet bekend is gemaakt, moeten volgens deze uitspraak terug naar het land waar zij eerder aankwamen. De man gaf op 26 juli zijn vingerafdrukken af op Lampedusa en verscheen een paar weken later in Ter Apel. Nederland weigerde de aanvraag te behandelen omdat Italië verantwoordelijk is. De rechter in Haarlem gaf de minister gelijk.
Maar daarmee is de discussie niet voorbij. Rechtbanken in Middelburg, Arnhem, Amsterdam en Den Bosch kwamen in vergelijkbare zaken juist tot het tegenovergestelde oordeel. Zij hielden overdrachten tegen vanwege zorgen over de opvangomstandigheden en mogelijke schendingen van grondrechten in Italië. Hoe kan het dat de ene Nederlandse rechter een overdracht toestaat, terwijl een andere rechter die tegenhoudt?
Het Verdrag van Dublin en de daarop gebaseerde Europese regels zijn juist bedoeld om duidelijkheid te scheppen over de verantwoordelijkheid voor asielaanvragen. In beginsel moet het land dat volgens de Dublincriteria verantwoordelijk is, de aanvraag behandelen. Wie via Italië naar Nederland reist, kan daarom onder die regels aan Italië worden overgedragen. Natuurlijk moeten fundamentele rechten worden gerespecteerd. Maar het kan niet de bedoeling zijn dat iedere discussie over de kwaliteit van de opvang ertoe leidt dat Europese afspraken feitelijk onuitvoerbaar worden.
Italië heeft jarenlang aangegeven onvoldoende opvangcapaciteit te hebben. Inmiddels heeft de Italiaanse regering toegezegd de Europese afspraken weer na te leven, mede onder het EU-Migratiepact. Toch blijft de juridische onzekerheid bestaan. Kamerleden die ter plaatse keken, zagen dat de opvang in orde is. Waarom houden Nederlandse rechters overdrachten dan tegen? De rechter moet de wet toetsen, niet of iemand in een viersterrenhotel terechtkomt.
Als Italië aan zijn verplichtingen voldoet en er geen juridisch beletsel bestaat, moeten overdrachten daadwerkelijk plaatsvinden. Niet eindeloos uitstellen, maar uitvoeren wat Europees is afgesproken. En als Italië weigert mensen terug te nemen, moet de Nederlandse regering dat op Europees niveau aan de orde stellen. Een verdrag dat alleen op papier functioneert, lost niets op. De hoogste bestuursrechter zal duidelijkheid moeten bieden. Tot die tijd blijft Nederland zitten met een systeem waarin de uitkomst van een overdrachtszaak moeilijk voorspelbaar is. Nederland, bezint eer gij begint. Want internationale afspraken ondertekenen is één ding. Zorgen dat ze ook worden uitgevoerd, is iets heel anders.
Mis geen enkel belangrijk verhaal meer!
De media vertellen lang niet altijd het hele verhaal. Daarom brengt Realistische Reflecties dagelijks scherpe analyses, achtergronden en opinies die je niet snel ergens anders leest.
Schrijf je gratis in voor onze nieuwsbrief en ontvang de belangrijkste artikelen, exclusieve columns en opvallende nieuwsverhalen rechtstreeks in je mailbox.Jodenm
Zo blijf je altijd op de hoogte van wat er écht speelt.