Op social media klinkt de vraag steeds luider: waarom heeft niemand iets gedaan toen Marokko feitelijk een invasie op Spaans grondgebied tolereerde of faciliteerde? Bijna 50.000 à 60.000 mensen stroomden in korte tijd Ceuta binnen. De buitengrens van de EU en van een NAVO-lidstaat werd overrompeld. En de reactie? Vooral stilte, verklaringen en diplomatiek gemompel.
Waarom hoorde niemand over artikel 5 van de NAVO? Het antwoord is juridisch simpel en politiek pijnlijk. Ceuta en Melilla liggen geografisch in Afrika. Artikel 6 van het NAVO-verdrag beperkt de collectieve verdediging tot Europa, Noord-Amerika, Turkije en eilanden ten noorden van de Kreeftskeerkring. De Spaanse enclaves vallen erbuiten. Geen automatische bijstand. Punt.
Politicoloog Isabelle Buhre gaf op X een scherpe analyse: “De Spaanse regering verzette zich tegen het verhogen van de uitgaven aan de NAVO, en is zeer kritisch op de huidige Israëlische regering vanwege Gaza. Sánchez stelde bijvoorbeeld een wapenembargo in tegen Israël en blokkeerde hun schepen. Economisch en militair werken Marokko en Israël juist sterk samen. Wat er nu gebeurt in Ceuta kan een georganiseerde ‘straf’ zijn om Spanje heel moeilijk te maken, zeker in de Straat van Gibraltar. Zoals altijd betalen gewone burgers de prijs. Een onbedoeld bijgevolg kan zijn dat het verzet tegen Schengen en de EU als zodanig wel toeneemt. Of dat de EU juist zal aankomen met: om zoiets in de toekomst te voorkomen hebben we (je raadt het al) meer centralisatie en een digitale identiteit voor identificatie en controle nodig.” Dat is een realistische lezing. Spanje onder Sánchez heeft zich op meerdere fronten moeilijk gemaakt: lage defensie-uitgaven, openlijke confrontatie met Israël, toenadering tot Algerije. Marokko, inmiddels een belangrijke partner van zowel de VS als Israël, heeft de migratiekraan vaker als pressiemiddel gebruikt. De timing en de schaal van de bestorming passen in dat patroon.
Bij Realistische Reflecties zien we nog een andere mogelijkheid. Zou het kunnen dat kringen in de EU en de VS stilletjes hopen op regime change in Spanje? Dat de woede onder Spanjaarden zo groot wordt dat Sánchez weg wordt gestemd, en er een regering komt die beter naar Brussel en Washington luistert? Een regering die minder eigenzinnig is, meer bereid tot hogere NAVO-bijdragen en minder kritisch richting bepaalde bondgenoten?
Het blijft speculatie. Maar in de geopolitiek zijn “toevallige” crises zelden helemaal toevallig. Gewone burgers in Ceuta, in Spanje en uiteindelijk in de rest van Europa betalen de rekening. Terwijl de grote spelers hun strategische belangen behartigen.
De les is hard: soevereiniteit die je niet verdedigt, en bondgenootschappen die je halfhartig aangaat, laten je in de kou staan wanneer het erop aankomt.
Mis geen enkel belangrijk verhaal meer!
De media vertellen lang niet altijd het hele verhaal. Daarom brengt Realistische Reflecties dagelijks scherpe analyses, achtergronden en opinies die je niet snel ergens anders leest.
Schrijf je gratis in voor onze nieuwsbrief en ontvang de belangrijkste artikelen, exclusieve columns en opvallende nieuwsverhalen rechtstreeks in je mailbox.
Zo blijf je altijd op de hoogte van wat er écht speelt.