Related Posts
Hahaha, nee hè. Niet weer. Het Landelijk Aktie Komitee Scholieren (LAKS) heeft dit jaar meer dan 335.000 klachten binnengekregen over de eindexamens. Dat is fors meer dan de 240.000 van vorig jaar. Bestuurslid en woordvoerder Inass Jagour kijkt er serieus bij en zegt dat dit “duidelijk laat zien dat er echt iets moet veranderen”. Volgens haar sluit de huidige manier van examineren niet meer aan bij “deze generatie leerlingen”. Te veel nadruk op die examens. Teveel druk. Het eist zijn tol op het mentale welzijn en de prestaties.
Tuurlijk. Schaf het onderwijs maar gewoon af. Geef iedereen een diploma omdat ze zo hard hun best hebben gedaan en omdat het leven al zwaar genoeg is. Snowflakes united.
Mentale gezondheid als wapen
Jagour wijst ook op de honderden telefoontjes naar “In je Bol”, dat mentale hulp biedt aan examenstress. Alsof een examen iets nieuws is. Alsof generaties voor hen niet ook zweetten, blokten en soms faalden. Vroeger noemden we dat normaal. Nu is het een nationale ramp waar een actiecomité en hulpverleners aan te pas moeten komen.
Het meest geklaagd? Meer dan 40.000 klachten over het havo-examen Nederlands. Nederlands! De taal die je de rest van je leven nodig hebt om normaal te functioneren. Dat examen is blijkbaar té moeilijk of té belastend voor de huidige lichting.
LAKS wil ook af van de regel dat je gemiddeld een 5,5 moet halen over de centrale examens. Want een onvoldoende mag blijkbaar niet meer. We moeten de lat verlagen tot waar de zwaksten nog net overheen kunnen zonder al te veel zweetdruppels.
De realiteit buiten school
Dit is precies waarom een deel van deze generatie later vastloopt. Op school leren ze al dat druk, presteren en soms falen niet meer normaal zijn. Op de arbeidsmarkt gelden die regels ineens wél. Daar krijg je geen “andere toetscultuur” als je een deadline mist. Daar krijg je geen herkansing in het tweede tijdvak als je project faalt. Daar moet je gewoon presteren, onder druk, met stress, terwijl je ook nog een privéleven probeert te hebben.
Wie denken we eigenlijk voor de gek te houden? Bedrijven klagen nu al steen en been over jongere werknemers die moeite hebben met weerstand, kritiek en gewoon doorzetten. Dit is de logica die daaraan ten grondslag ligt: als het moeilijk is, moet het systeem veranderen, niet de leerling.
Volwassen worden is wennen aan druk
Examens zijn niet bedoeld om iedereen een fijn gevoel te geven. Ze zijn er om te toetsen of je de stof beheerst. Of je kunt redeneren, schrijven, rekenen, onthouden. Dat is niet gemeen, dat is eerlijk. Het leven is vol momenten waarop je moet presteren terwijl je hart in je keel klopt. Dat heet volwassen worden.
Natuurlijk, er zijn leerlingen die écht kampen met ernstige problemen. Die verdienen hulp. Maar een recordaantal klachten van 335.000 gebruiken als bewijs dat het hele examineringssysteem moet worden afgebroken? Dat is geen zorg, dat is verweking.
Laat leerlingen maar leren dat je soms moet doorbijten. Dat een onvoldoende niet het einde van de wereld is, maar een signaal dat je harder moet werken of iets anders moet proberen. Dat mentale gezondheid belangrijk is, maar geen vrijbrief om nooit meer onder druk te hoeven presteren.
Of we doen wat LAKS wil: lagere lat, minder selectie, meer “toetscultuur” op maat van de generatie. En dan kijken we over tien jaar weer waarom zoveel jongeren vastlopen op de arbeidsmarkt, waarom productiviteit daalt en waarom iedereen zich zo kwetsbaar voelt. Ik weet wel welke kant realistischer is. Jullie ook.
