Related Posts
In De Telegraaf staat vandaag een interview met wetenschapsjournalist Arnout Jaspers dat er niet om liegt. De man die met zijn bestseller De stikstoffuik al eerder de vinger op de zere plek legde, gooit nu een stevige steen in de stikstofvijver. Zijn conclusie is helder: rechters en de Raad van State bedrijven politiek. En de gekozen volksvertegenwoordiging laat het gewoon gebeuren.
Jaspers stelt dat rechters door een steeds strengere uitleg van de stikstofregels de ruimte voor bedrijven verder hebben beperkt. „De enige conclusie die ik kan trekken is dat rechters en de Raad van State politiek bedrijven,” zegt hij. Dat is geen losse flodder. Hij wijst concreet naar de ommezwaai van de Raad van State eind 2024 over intern salderen. Wat eerder nog kon, is sindsdien vrijwel onmogelijk gemaakt. Bedrijven die willen moderniseren of hun activiteiten willen aanpassen, lopen sneller vast. Bestaande situaties raken eveneens in de knel.
De politieke vraag is daarmee onontkoombaar: wie heeft besloten dat Nederland deze kant op moet? Heeft de Tweede Kamer daar ooit expliciet voor gekozen? Kon de kiezer hierover stemmen? Of ontstaat steeds meer beleid inmiddels in de rechtszaal?
Natuurlijk zullen de rechters zich verweren. Zij toetsen slechts aan Nederlandse en Europese wetgeving, klinkt het standaardantwoord. Maar wanneer Europese richtlijnen steeds strenger worden uitgelegd en die uitspraken rechtstreeks bepalen hoeveel ruimte boeren, ondernemers en woningbouwers nog overhouden, verdwijnt de grens tussen rechtspreken en beleid maken.
Dat is precies het probleem. Politici kunnen door de kiezer worden afgerekend. Een minister kan naar huis worden gestuurd. Een rechter niet. Toch lijken kabinet en Kamer bij iedere nieuwe uitspraak vooral achter de juridische werkelijkheid aan te hobbelen. „Het moet van de rechter” is ondertussen een politiek mantra geworden.
Jaspers vindt dat politici zich moeten durven uitspreken tegen wat hij het activisme van de Raad van State en de Haagse rechtbank noemt. Nederland moet zich niet zonder meer neerleggen bij iedere steeds strengere interpretatie. Als wetten verkeerd uitpakken, moeten ze worden veranderd. Als Europese regels ons onnodig klemzetten, moet Den Haag de confrontatie in Brussel aangaan.
Na jaren van miljardenplannen, vastlopende projecten en een kapotgemaakte landbouwsector is de vraag relevanter dan ooit: bestuurt de politiek de stikstofcrisis nog, of bestuurt de stikstofcrisis inmiddels de politiek? Een democratie waarin gekozen bestuurders bij ieder lastig dossier naar de rechter of Brussel wijzen, heeft een fundamenteler probleem dan stikstof alleen.
Mis geen enkel belangrijk verhaal meer!
De media vertellen lang niet altijd het hele verhaal. Daarom brengt Realistische Reflecties dagelijks scherpe analyses, achtergronden en opinies die je niet snel ergens anders leest.
Schrijf je gratis in voor onze nieuwsbrief en ontvang de belangrijkste artikelen, exclusieve columns en opvallende nieuwsverhalen rechtstreeks in je mailbox.
Zo blijf je altijd op de hoogte van wat er écht speelt.