Oldebroek staat onder actief toezicht. Dat klinkt streng. Alsof een gemeente is betrapt op wanbeheer. De werkelijkheid is simpeler. Het dorp weigert de Spreidingswet te slikken als een bevel van boven. En wethouder Tom de Nooijer (CVO) gaat dat op 20 oktober bij het ministerie hardop zeggen. Namens het college.
Drang en dwang is destructief. Het probleem is de asielinstroom. Trek de Spreidingswet in. Houd Oldebroek niet aan het onmogelijke. Drie zinnen. Meer heeft een volwassen bestuurder niet nodig. De rest van Nederland mag intussen doen alsof het verdelen van een onbeheersbare instroom “solidariteit” is.
Toezicht als pressiemiddel
De interventieladder van het Rijk is geen overleg. Het is een trap. Eerst signaleren. Dan informatie opvragen. Dan “actief toezicht”: afspraken, termijnen, vervolg. Daarna vooraankondiging van indeplaatsstelling. Dan doet Den Haag het zelf. Met de handtekening van de minister eronder.
Oldebroek hangt op trede 3. Samen met tientallen andere gemeenten die hun taakstelling niet halen. De lijst groeit. Aalsmeer, Bunschoten, Hardinxveld-Giessendam, Staphorst, Westland. Niet toevallig vaak plekken waar inwoners nog weten wat een dorp is.
De Nooijer zei het al bij het bestuursakkoord: wij buigen niet voor Den Haag. Als de minister een locatie doordrukt, staat díens naam eronder. Niet die van Oldebroek. Dat is geen anarchie. Dat is weigeren om als loopjongen te poseren voor beleid dat lokaal kapotmaakt wat landelijk niet wordt begrensd.
Het probleem is niet Oldebroek
De Spreidingswet doet alsof het tekort aan opvang een verdeelvraagstuk is. Alsof 141 plekken in een Veluws dorp de crisis oplossen, mits iedereen “zijn deel” neemt. Dat is boekhoudkunde over een kraan die openstaat.
Zolang de instroom niet omlaag gaat, is elke gemeentelijke taakstelling een verschuiving van de last. Van Ter Apel naar Oldebroek. Van het COA naar de wethouder. Van de minister naar de buurt. De wet straft wie durft te zeggen dat de som niet klopt.
COA vond de “kansrijke” locaties in Oldebroek al niet haalbaar. Financieel niet. Planologisch niet. Toch moet het. Want de wet eist een getal. 141. Alsof een getal een gebouw is, een draagvlak, een veiligheidsplan. De Nooijer vraagt het ministerie daarom het enige redelijke: houd ons niet aan het onmogelijke. Dat is geen recalcitrantie. Dat is bestuur.
Wat andere colleges niet durven
De VNG-reflex kennen we. Even mopperen. Dan overstag. “De wet is de wet.” Gemeenten verloochenen keihard de wensen van de lokale bevolking, zei De Nooijer eerder. Daar ergerde hij zich groen en geel aan. In Oldebroek doen ze het niet.
Alleen opvang met draagvlak vanuit de kernen. Geen grootschalige, opgelegde vestiging. Geen theater waarbij de kiezer in maart “geen azc” hoort en in oktober de hekken ziet.
Dat is precies waarom hij hier belandt. Niet omdat Oldebroek als enige de wet niet snapt. Omdat te veel colleges de kiezer voorliegen en daarna Den Haag gelijk geven. De Nooijer doet het omgekeerde. Hij zei het in de campagne. Hij zette het in het akkoord. Hij zegt het nu op het ministerie. Rug recht. Geen draai.
20 oktober
Dan verschijnt hij. Niet als TV persoonlijkheid. Als wethouder van een gemeente die onder toezicht is gezet omdat ze weigert het landelijke falen lokaal te normaliseren.
Hij kan daar een half uur gaan nuanceren. Hij kan het over “zorgvuldige processen” hebben. Hij kan beloven te kijken naar scenario’s. Dat is de taal waarmee je ergens binnenkomt en nergens uitkomt. Hij kiest de andere weg. Drang en dwang is destructief. Het probleem is de instroom. Trek de wet in.
Als Den Haag dat hoort als provocatie, zegt dat meer over Den Haag dan over Oldebroek. Een ministerie dat gemeenten onder curatele zet terwijl de buitengrens een zeef is, heeft geen tekort aan opvangplekken. Het heeft een tekort aan eerlijkheid. De Nooijer houdt zijn rug recht. Dat is in dit land inmiddels nieuws. Dat alleen al vertelt hoe krom de Spreidingswet is.
Mis geen enkel belangrijk verhaal meer!
De media vertellen lang niet altijd het hele verhaal. Daarom brengt Realistische Reflecties dagelijks scherpe analyses, achtergronden en opinies die je niet snel ergens anders leest.
Schrijf je gratis in voor onze nieuwsbrief en ontvang de belangrijkste artikelen, exclusieve columns en opvallende nieuwsverhalen rechtstreeks in je mailbox.
Zo blijf je altijd op de hoogte van wat er écht speelt.