Een vriendin van een volger kwam recent witheet terug van het gemeentehuis in Loosdrecht valt op X te lezen. Ze wilde gewoon haar paspoort verlengen, een basisdienst waar je als Nederlander recht op hebt. Bij de ingang stonden twee bewakers. “Wat komt u doen?” vroegen ze. “Dat gaat je niks aan,” antwoordde ze. Toen: “Wat is uw naam?” “Ook dat gaat je niks aan en nu opzij.” Ze liep door en werd niet tegengehouden. Achteraf zei ze: “Het is toch godsgeklaagd dat ik in Nederland voor een paspoort door een ballotagecommissie moet omdat ze in het gemeentehuis asielzoekers hebben geplaatst.” Welk lichtje heeft eigenlijk bedacht dat een nog functionerend gemeentehuis tegelijkertijd prima als noodopvang voor asielzoekers kan dienen?
Dit is geen geïsoleerd voorvalletje in een klein dorpje. Dit is het sociaal contract in actie of beter gezegd: in verval. Het ongeschreven akkoord tussen burger en overheid is simpel: wij betalen belasting, houden ons aan de wet, dragen bij aan de samenleving. In ruil daarvoor zorgt de overheid voor veiligheid, fatsoenlijke dienstverlening en prioriteit voor de eigen bevolking. Dat akkoord wordt eenzijdig opgezegd.
In Loosdrecht (gemeente Wijdemeren) is een deel van het gemeentehuis aan de Rading ingericht als tijdelijke noodopvang voor maximaal 70 asielzoekers. Er is 24/7 beveiliging, er zijn woonbegeleiders en een locatiecoördinator. Dat klinkt allemaal heel professioneel, maar de praktijk is dat gewone Nederlanders die daar hun paspoort, rijbewijs of andere gemeentelijke zaken willen regelen, nu eerst langs bewakers moeten. Vragen krijgen over wat ze komen doen. Alsof zij de indringers zijn.
De omgekeerde wereld is compleet. De overheid faalt al jaren in het beheersen van de asielinstroom. In plaats van de instroom te beperken of fatsoenlijke, aparte locaties te regelen, pikt men publieke voorzieningen in. Scholen, sportzalen, leegstaande panden en nu dus ook gemeentehuizen. En wie draait ervoor op? De burger. Extra beveiliging, extra kosten, extra vernedering. Want de onrust die ontstaat rond zulke opvanglocaties wordt niet opgelost door het probleem aan te pakken, maar door de eigen bevolking extra in de gaten te houden.
Nederlanders worden behandeld als potentiële criminelen in hun eigen land. Terwijl “het uitschot” overal mee wegkomt. Asielzoekers die hier binnenkomen, vaak zonder papieren, soms met een strafblad in het thuisland, krijgen onderdak, eten, begeleiding en bescherming. Misdrijven die zij plegen, leiden regelmatig tot lichte straffen of uitstel van uitzetting. Ondertussen moet een nette Nederlander die haar paspoort wil verlengen zich verdedigen tegen bewakers die haar naam willen weten.
Dit is geen toeval. Dit is beleid. Een beleid dat de belangen van nieuwkomers structureel boven die van de zittende bevolking plaatst. De overheid gedraagt zich als een hotelmanager die zijn vaste gasten op straat zet omdat er last-minute boekingen binnenkomen. En als die vaste gasten dan protesteren of zich afvragen waarom hun eigen gebouw ineens bewaakt moet worden, krijgen ze te horen dat ze “begrip” moeten tonen.
Het sociaal contract vereist wederkerigheid. Als de overheid niet langer in staat of bereid is om de veiligheid en het fatsoenlijke functioneren van publieke voorzieningen voor haar eigen burgers te garanderen, dan erodeert het vertrouwen razendsnel. Mensen voelen zich niet meer beschermd, maar bewaakt. Niet meer gediend, maar verdacht.
En dan hebben we het nog niet eens over de bredere gevolgen. Buurtwachten die in Loosdrecht spontaan ontstaan omdat politie en gemeente de veiligheid niet kunnen garanderen. Protesten die leiden tot ruiten die worden ingegooid. Een samenleving die steeds meer verdeeld raakt tussen mensen die de rekening betalen en mensen die de rekening innen.
De vraag uit die X-post blijft staan: welk lichtje heeft dit bedacht? Het antwoord is simpel: een lichtje dat al jaren de verkeerde prioriteiten heeft. Een lichtje dat denkt dat Nederland een onuitputtelijke spons is voor de hele wereld, terwijl de eigen bevolking steeds meer het gevoel krijgt dat ze tweede rangs is geworden in eigen land.
Het sociaal contract staat onder druk. Sterker nog: het is aan het scheuren. En als de politiek niet snel inziet dat je eerst je eigen burgers moet dienen voordat je de wereld redt, dan is het niet de vraag óf het verder scheurt, maar hoe snel en hoe hard. Nederland is van de Nederlanders. Punt. Alles wat daarvan afwijkt, is een breuk met het contract. En breuken hebben consequenties.




