Terwijl de NAVO-leiders deze week in Ankara samenkomen voor hun zoveelste top, krijgt de alliantie in Turkije een ontnuchterende reality check. Op straat klinkt geen gejuich voor de westerse defensiegemeenschap, maar openlijke haat. Duizenden demonstranten, aangevoerd door de Communistische Partij van Turkije (TKP), trokken de straat op met leuzen als “Moordenaar NAVO, ga het land uit!” en “Geen doorgang voor de NAVO”. De Turkse oproerpolitie moest traangas inzetten om de menigte uiteen te drijven. Meer dan honderd arrestaties, voornamelijk partijleden en kaderleden van de TKP, waren het resultaat.
De beelden liegen er niet om. Roodvlaggen wapperend op het centrale Kizilay-plein in Ankara. Linkse militanten die de NAVO openlijk als bezetter en moordenaar bestempelen in een land dat nota bene lid is van diezelfde alliantie. Een tweede mars in Istanbul van Taksim naar Dolmabahce en acties in Kadiköy door andere linkse groeperingen onderstrepen het beeld: er broeit iets in Turkije dat verder gaat dan incidenteel ongenoegen.
Dit is geen verrassing voor wie de werkelijkheid durft te zien. Turkije is nooit een enthousiaste NAVO-partner geweest in de klassieke zin. Onder Erdogan is het land een opportunistische speler geworden die zowel met Moskou als met Washington flirt, afhankelijk van wat het meest oplevert. Maar het opvallende is de naadloze samenwerking tussen de harde communistische linkerzijde en de bredere anti-westerse, islamistisch getinte sentimenten in het land. Dit is de islamolinkse as in actie: rode vlaggen naast de diepe afkeer van westerse militaire aanwezigheid die in islamistische kringen al decennia leeft.
Communisten en islamisten vinden elkaar moeiteloos in hun gezamenlijke vijand: de NAVO als symbool van westers imperialisme, kapitalisme en culturele overheersing. De TKP organiseert de protesten, maar het sentiment leeft breder. In Turkije, net als in delen van West-Europa, zie je hoe de oude marxistische kritiek op de NAVO zich vermengt met de islamistische afwijzing van alles wat “kruistocht” of “westers” ruikt. Twee ideologieën die elkaar in theorie zouden moeten haten, werken hand in hand zodra het Westen in het vizier komt.
De Turkse autoriteiten hebben de hoofdstad hermetisch afgesloten: demonstraties verboden, wegen gebarricadeerd, veiligheidsmaatregelen op oorlogssterkte. Dat zegt genoeg over hoe serieus men de dreiging neemt. Tegelijk blijft Ankara lid van de club, profiteert van de bescherming en de wapenleveranties, en speelt het eigen geopolitieke spel. Hypocrisie is geen exclusief westers verschijnsel.
Realistische Reflecties pleit niet voor de opheffing van de NAVO. Een defensief bondgenootschap voor de bescherming van het eigen territorium blijft in een onveilige wereld noodzakelijk. Maar de huidige NAVO, met haar eindeloze uitbreidingen, provocerende escalatie en ideologische kruistochten, is ver afgedwaald van dat oorspronkelijke doel. De alliantie moet terug naar de kern: verdedigen, niet globalistisch interveniëren. Minder expansiedrift, minder militaire avonturisme, meer ruimte voor diplomatie en een realistische veiligheidsorde in Europa die ook rekening houdt met legitieme Russische en Turkse veiligheidszorgen.
De protesten in Ankara en Istanbul zijn een signaal. Ook in NAVO-lidstaten zelf groeit het ongemak over wat de alliantie werkelijk is geworden: geen puur defensief schild meer, maar een instrument van een bepaalde geopolitieke agenda. Wie dat blijft negeren, riskeert dat de volkeren van Europa en daarbuiten zich steeds meer afkeren van een club die hun belangen niet langer herkent. Realisme is geen zwakte. Het is de enige weg vooruit.