Herinneren we het ons nog? Toen Donald Trump in 2017 beëdigd werd, vonden de media – inclusief de NOS – zijn eigen schattingen van de menigte op de National Mall “overdreven”. Foto’s, metroritten en crowd-analisten werden erbij gehaald om aan te tonen dat het er minder waren dan Trump claimde, en zeker minder dan bij Obama in 2009. De boodschap was helder: de man overdrijft, de beelden liegen niet, en de staatsomroep deed braaf mee aan het bijstellen naar beneden.
Fast forward naar 8 november 2026. Op het Amsterdamse Museumplein en in een mars om het Vondelpark loopt de vierde Rode Lijn-demonstratie. Tegen het Nederlandse Israël-beleid, tegen “de illegale bezetting”, met rode kleding, Palestijnse vlaggen en leuzen als “Zionisme is racisme”. De organisatie, Amnesty International, Oxfam Novib, Save the Children en aanverwanten, meldt “zeker 200.000” deelnemers, gebaseerd op crowdcontrolprogramma’s en camerabeelden. De NOS neemt het getal braaf over in de kop: “Zeker 200.000 mensen bij Rode Lijn-demonstratie in Amsterdam, zegt organisatie.” Geen kritische noot, geen eigen schatting, geen “volgens de organisatie” die de lezer zelf mag wegen. Het getal is het nieuws.
NIW-journalist Bart Schut zag het op X gebeuren en kon zijn lach niet inhouden: “200.000” gevolgd door een lange reeks haha’s, en de conclusie: “En natuurlijk neemt de @NOS dat gestoorde getal over, want in Hilversum is geen leugen groot genoeg om Joden te demoniseren…”
Daar zit de dubbele standaard. Bij Trump was elk getal dat hoger uitviel dan de media-analyse verdacht en werd het actief gecorrigeerd. Bij een demonstratie die Israël en indirect Joden in een kwaad daglicht stelt, is het organisatienummer heilig. Geen vragen over methodiek, geen vergelijking met eerdere edities (waar 100.000, 150.000 en 250.000 werden gemeld), geen luchtfoto’s of onafhankelijke tellingen die het getal relativeren. Wel: rode massa’s, spandoeken, en de framing dat Nederland harder moet optreden tegen Israël. Vorig jaar was 250.000 het “grootste protest in twintig jaar”; nu is 200.000 weer “zeker”.
Dit is geen neutrale verslaggeving. Het is het selectieve gebruik van cijfers om een verhaal te dienen. Wanneer de menigte past bij de Hilversumse voorkeuren, anti-Israël, pro-“Palestina Vrij”, met bekende sprekers als Lilianne Ploumen en Omar Barghouti, is elk getal dat de impact vergroot welkom. Wanneer het om Trump gaat, of om andere onwelgevallige groepen, wordt er opeens streng gekeken naar foto’s en openbaar vervoer. De NOS is niet de enige; AT5, NU.nl en andere volgen hetzelfde patroon. Maar als publieke omroep heeft ze een bijzondere verantwoordelijkheid.
Schut heeft een punt. In een klimaat waarin antisemitische incidenten al jaren oplopen en demonstraties regelmatig uitmonden in haatzaaiende leuzen, is het onkritisch overnemen van organisatienummers geen onschuldige journalistieke keuze. Het versterkt de indruk van een massale, legitieme volksopstand tegen Israël, terwijl de werkelijke opkomst, samenstelling en intenties ertoe doen. Wie bij Trump de foto’s en data eiste, kan die bij de Rode Lijn niet opeens negeren.
De staatsomroep kiest weer eens. Niet voor consistentie. Voor het verhaal.
Steun Realistische Reflecties
Wilt u dat Realistische Reflecties blijft groeien als onafhankelijk platform voor scherpe columns, analyses en geluiden die elders te weinig ruimte krijgen? Steun ons dan met een donatie. Iedere bijdrage, groot of klein, helpt ons om onafhankelijk te blijven, nieuwe schrijvers een podium te bieden en ons bereik verder uit te bouwen. Samen houden we het vrije en kritische geluid levend. Doneren kan via deze link.




