Ronald Plasterk, de voormalige PvdA-minister die de partij recent de rug toekeerde, slaat in zijn nieuwste Telegraaf-column keihard de spijker op de kop. Hij ontleedt niet alleen de fusieplannen tussen GroenLinks en PvdA, maar vooral de diepgewortelde cultuur van intolerantie en morele superioriteit binnen GroenLinks. Wie het waagt om af te wijken van het officiële narratief, krijgt direct een sticker opgeplakt: transfoob, klimaatontkenner, of Nexiter. Geen discussie, geen nuance, alleen uitsluiting. Dat is geen progressie, dat is totalitair denken in een modern jasje.
Plasterk herinnert ons eraan dat de sociaaldemocratie haar wortels heeft in het socialisme, maar altijd de rechtsstaat en democratie als absolute uitgangspunten hanteerde. In tegenstelling tot het communisme en fascisme, waar de heilstaat zo nodig met geweld bereikt mag worden. Hij verwijst naar klassiekers als Karl Poppers The Open Society and its Enemies en het werk van PvdA-denker Bart Tromp. Voorbeelden uit de praktijk liegen er niet om: de inbraken van Duyvendak en de moord op Pim Fortuyn door Volkert van der Graaf, die politiek dicht bij sommige GroenLinks-kringen stond. De CPN, een van de fusiepartners van GroenLinks, was nog lang enthousiast over de Sovjet-Unie, zelfs toen de Goelag-archipel al ruimschoots bekend was.
Vandaag de dag zijn de meeste GroenLinks-leden geen voorstanders van geweld, erkent Plasterk. Maar de sporen van dat oude totalitaire denken zijn duidelijk zichtbaar in hun houding van morele superioriteit. Zij weten wat goed en kwaad is, en wie het anders ziet, deugt niet. Minderjarige kinderen beschermen tegen onomkeerbare medische ingrepen bij genderkwesties? Transfoob. Tegen windmolens die de natuur onnodig verwoesten? Klimaatontkenner. Tegen nog meer macht naar Brussel? Nexiter. Het is een patroon dat elke open discussie smoort en het politieke debat vergiftigt.
Argumenten tegen de fusie: anti-vooruitgang en historische bagage
Plasterk somt heldere argumenten op waarom zo’n fusie een slecht idee is. Allereerst versterkt het elementen binnen de PvdA die al problematisch zijn, zoals het anti-vooruitgangsdenken. Tegen kernenergie, tegen economische groei terwijl echte vooruitgang juist vraagt om innovatie, technologie en een sterke economie die welvaart creëert voor iedereen. GroenLinks sleept die rem op vooruitgang mee en maakt de combinatie nog ideologischer en minder realistisch.
Bovenal waarschuwt hij voor de historische bagage. De fusie dreigt sociaaldemocratische principes te vermengen met erfenissen van totalitaire stromingen. Terwijl de sociaaldemocratie democratie en rechtsstaat koestert, blijft bij GroenLinks de neiging tot morele absolutie en demonisering van andersdenkenden zichtbaar. En dan is er nog Paul Rosenmöller, prominent figuur in de Eerste Kamer voor de fusiepartij, die nooit echt afstand heeft genomen van zijn verleden in extreemlinkse, maoïstische kringen (Groep Marxisten-Leninisten). Dergelijke lieden bekleden nog altijd belangrijke posities. Je moet maar durven.
In een tijd waarin Nederland kampt met enorme uitdagingen, stikstof, migratie, energie, woningnood en een groeiende kloof tussen elite en burger, hebben we geen behoefte aan een gefuseerde linkse blok dat kritiek afdoet als moreel verwerpelijk. We hebben behoefte aan realistisch denken: gebaseerd op feiten, niet op heilige dogma’s. Plasterk laat zien dat je links kunt zijn zonder je te verliezen in ideologische waanzin. Zijn column is een welkome reality check voor iedereen die nog gelooft in open debat en echte vooruitgang.
Bij Realistische Reflecties herkennen we dit patroon maar al te goed. Het is hoog tijd dat de linkse partijen afrekenen met hun eigen intolerantie, in plaats van die te projecteren op de rest van Nederland. Anders blijft de kloof met de kiezer alleen maar groter worden. Plasterk heeft in elk geval de moed om het hardop te zeggen. Dat verdient respect.