…prioriteiten stellen. Dat begint bij inwoners die de moeite nemen om naar de stembus te gaan. En vervolgens bij politici die niet alles tegelijk beloven, maar durven kiezen voor wat werkelijk van belang is. Want prioriteren is niet het tegenovergestelde van besturen. Prioriteren is besturen.
Het is de schuld van…
De “Postma’s” van Nederland buitelen weer over elkaar heen in de media. Voormalig AIVD-medewerker, oud-diplomaat, expert, onderzoeker, stichting, rapport, OSINT, data-analyse, algoritmen en verborgen netwerken. De analyses volgen elkaar in hoog tempo op en de boodschap is vrijwel altijd dezelfde: de democratie staat onder druk.
Volgens Jelle Postma ligt de sleutel vooral bij partijen aan de rechterflank. Zij zouden moeten zeggen: “Nu kappen hiermee.” Alsof de oplossing van maatschappelijke spanningen vooral bestaat uit de juiste politieke uitspraak.
In mijn vorige column stelde ik daarom de vraag: wie bewaakt eigenlijk de bewakers? Want ook organisaties die zeggen de democratie te beschermen verdienen democratische controle en kritische vragen.
Waar geen data-analyse voor nodig is
In Geesteren werd een Syrisch gezin meerdere malen doelwit van intimidatie en geweld. Daar past maar één reactie op: walgelijk en onacceptabel. In een democratische rechtsstaat worden meningsverschillen niet beslecht met geweld, vernieling of intimidatie, maar door de wet. Het is aan politie en justitie om de daders op te sporen en te vervolgen.
Hetzelfde geldt wanneer tijdens demonstraties terroristisch geweld wordt verheerlijkt. In Utrecht veroordeelde burgemeester Sharon Dijksma terecht de leus “Long live the 7th of October”, waarmee openlijk werd verwezen naar de terroristische aanslagen van 7 oktober 2023. Ook in andere steden zijn vergelijkbare uitingen te horen geweest. Wie het afslachten van onschuldige burgers verheerlijkt, overschrijdt een morele én maatschappelijke grens.
Juist daarom verwacht je ook van landelijke politici dat zij zorgvuldig omgaan met hun woorden. De recente uitspraken van Frans Timmermans (van dezelfde partij (zowel PvdA al nu PRO Nederland), waarin hij de verdediging van de Staat Israël in verband bracht met de Holocaust en vergelijkingen trok die door velen als kwetsend en ongepast zijn ervaren, hebben opnieuw tot veel maatschappelijke beroering geleid. Ook daar geldt: woorden doen ertoe. Zeker wanneer ze afkomstig zijn van iemand met een groot politiek gezag en de status van minister van Staat.
Walgelijk en onacceptabel
Over één ding zou geen enkele discussie mogen bestaan. Het intimideren van een Syrisch gezin is walgelijk en onacceptabel. Het verheerlijken van Hamas-terreur is walgelijk en onacceptabel. Antisemitisme is walgelijk en onacceptabel. De democratische rechtsstaat vraagt niet om selectieve verontwaardiging, maar om één heldere norm die voor iedereen geldt.
Daar heb je geen algoritme, geen OSINT-analyse en geen expertpanel voor nodig. Iedere Nederlander weet dat het intimideren van een gezin verkeerd is. Iedere Nederlander weet dat het verheerlijken van terrorisme verkeerd is. De democratische rechtsstaat hoeft niet steeds opnieuw te worden uitgevonden; zij moet vooral consequent worden gehandhaafd.
Dáár begint vertrouwen in de overheid.
Zomerreces goed benut
Hetzelfde geldt wanneer tijdens demonstraties terroristisch geweld wordt verheerlijkt. Ook daar hoort geen politieke relativering bij. Wie geweld verheerlijkt, tast dezelfde democratische rechtsstaat aan.
Politici hoeven daar geen honderd verklaringen over af te leggen. Daarvoor hebben we politie, Openbaar Ministerie en rechters. Hun taak is niet verontwaardiging organiseren, maar de wet handhaven en het democratie recht verdedigen.
Terwijl Nederland zich verliest in de verontwaardiging van de dag, gaan de dossiers die onze toekomst bepalen gewoon door.
– Boeren die opnieuw geconfronteerd worden met stikstofmaatregelen.
– Gemeenten die steeds minder ruimte krijgen om zelf keuzes te maken.
– Windturbines die van bovenaf worden ingetekend.
– Gemeenten die worden aangeschreven om de spreidingswet uit te voeren.
– Rijksbeleid dat provincies zonder veel discussie uitvoeren.
Alsof tijdens het zomerreces politiek begint met reageren (of helemaal niet) op of met de waan van de dag. Politiek begint ook tijdens het zomerreces met:
– Prioriteiten stellen vanuit jou functie en/of ambt.
– Democratie vóór bureaucratie.
– Gemeenten vóór Haagse sturing.
– Inwoners vóór modellen.
– Boeren vóór papieren werkelijkheid.
– Gezond verstand vóór maakbaarheidsdenken.
Wat er na het zomerreces komen gaat
Laat ik beginnen met de steun uitspreken naar onze landbouw sector en dat de samenleving begrip heeft voor de komende acties. Waar mogelijk zal ik mijn steun duidelijk maken.
De Provinciale Statenverkiezingen gaan dan ook niet over wie zich het hardst kan verontwaardigen op sociale media. Ze gaan over de vraag wie “jou provincie” werkelijk vertegenwoordigt.
Kiezen we opnieuw voor bestuur dat plannen van boven uitvoert?
Of kiezen we voor een provincie die eerst luistert naar haar inwoners?
Prioriteren is geen gebrek aan ambitie.
Prioriteren is de essentie van goed bestuur.
Daarom kiest Belang van Overijssel voor democratie vóór bureaucratie. Voor inwoners vóór systemen. En voor een provincie die niet denkt vóór mensen, maar mét mensen.
De provinciale staten mogen nooit een uitvoeringsorgaan worden van het dwingende rijksbeleid.
Politiek begint niet in Den Haag. Niet in Arnhem, Assen, Den Haag, Groningen, Haarlem, Leeuwarden, Lelystad, Maastricht, Middelburg, Utrecht, Zwolle, ‘s-Hertogenbosch
En ook niet in een algoritme. Politiek begint bij inwoners die hun stem laten horen en bestuurders die de moed hebben prioriteiten te stellen. Want prioriteren is geen gebrek aan ambitie. Prioriteren ís besturen.
De Provinciale Staten verkiezingen
Van Maastricht tot Leeuwarden. Van Middelburg tot Groningen. Van Arnhem tot Den Haag. In alle provinciehoofdsteden geldt dezelfde vraag: worden Provinciale Staten de verdedigers van hun provincie, of slechts het uitvoeringsloket van beleid uit Den Haag?
Erwin Versteeg, fractievoorzitter Belang van Enschede