Related Posts
Het is weer eens zover. De publieke omroep heeft een nieuwe kruistocht gevonden. Dit keer mocht POWNED, gefinancierd met belastinggeld, de voorhoede vormen van een nieuwe poging om Forum voor Democratie definitief politiek uit te schakelen. Het recept was vertrouwd: oude fragmenten afstoffen, voormalige betrokkenen hun frustraties laten ventileren, bekende frames herhalen en vervolgens het geheel verkopen als een objectieve documentaire.
Het resultaat? Een pijnlijke mislukking. Waar de makers vermoedelijk hadden gehoopt op een vernietigende afrekening met Forum voor Democratie, zagen veel kijkers vooral een voorspelbaar toneelstukje. Een productie waarvan de uitkomst al vaststond voordat de eerste camera werd aangezet. De beschuldiging dat het hier om journalistiek zou gaan, werd door veel critici dan ook met een flinke korrel zout genomen. Het opmerkelijkste is misschien nog wel dat de uitzending exact het tegenovergestelde effect lijkt te hebben gehad van wat POWNED en de NPO voor ogen hadden.
Want terwijl de gebruikelijke opiniemakers elkaar op sociale media feliciteerden met alweer een vermeende klap voor FVD, stroomden er volgens de partij juist nieuwe leden binnen. FVD meldt dat zich sinds de uitzending ongeveer 250 nieuwe leden hebben aangemeld. Op Instagram deelde de partij bovendien een afbeelding waaruit blijkt dat het ledenaantal inmiddels boven de 78.000 ligt. Dat is een ongemakkelijke werkelijkheid voor iedereen die dacht dat een televisie-uitzending de partij wel even zou breken.
De media begrijpen het nog steeds niet
Wat de NPO, POWNED en een groot deel van de gevestigde media nog altijd niet lijken te begrijpen, is dat veel Nederlanders deze campagnes inmiddels feilloos herkennen. Wanneer dezelfde media die jarenlang migratieproblemen bagatelliseerden, corona-critici wegzetten als complotdenkers en iedere afwijkende mening verdacht maakten, opnieuw een politieke partij in het vizier nemen, ontstaat bij veel mensen niet automatisch vertrouwen. Integendeel.
Voor veel kiezers bevestigt het juist het gevoel dat bepaalde politieke stromingen structureel anders worden behandeld dan andere. Iedere misstap van FVD wordt uitvergroot tot nationale crisis, terwijl misstappen van progressieve- en kartelpartijen vaak met opvallend veel begrip worden benaderd. Dat gevoel van dubbele standaarden leeft niet alleen bij FVD-kiezers. Het leeft veel breder.
Doorzichtig spel
Voor veel FVD-aanhangers bevestigt deze uitzending opnieuw het beeld dat een deel van de publieke omroep allang niet meer neutraal opereert. In hun ogen zijn dit soort talkshowtafels en televisieproducties verworden tot door de belastingbetaler gefinancierde verlengstukken van het links-progressieve politieke establishment in Den Haag. Niets is wat het lijkt.
Wat wordt gepresenteerd als onafhankelijke journalistiek, wordt door een groeiende groep Nederlanders ervaren als een strak geregisseerd verhaal met een vooraf vaststaande conclusie. Niet het informeren van de kijker staat centraal, maar het framen van politieke tegenstanders. Oude beelden worden opnieuw opgewarmd, dezelfde verwijten worden herhaald en dezelfde gezichten mogen nog eens uitleggen waarom FVD volgens hen fout zit.
Het gevolg is dat steeds meer mensen zich afvragen waarom juist deze partij keer op keer onderwerp is van dergelijke media-operaties. Die vraag wordt des te relevanter nu het vertrouwen in de traditionele media al jarenlang onder druk staat.
Het publieke bestel als politieke speler
Steeds vaker lijkt de NPO niet langer tevreden met de rol van verslaggever, maar ambieert zij de rol van politieke speler. Niet observeren, maar beïnvloeden. Niet informeren, maar opvoeden. Dat is precies waarom dergelijke producties steeds minder overtuigingskracht hebben.
Wie echt denkt dat een partij met tienduizenden leden verdwijnt omdat er een kritische documentaire wordt uitgezonden, heeft weinig begrepen van de huidige politieke verhoudingen in Nederland. Sterker nog: iedere nieuwe aanval lijkt de loyaliteit van de achterban alleen maar verder te versterken.
Het grootste pluspunt van deze hele affaire voor FVD is dan ook dat steeds meer mensen volgens de partij doorzien hoe dergelijke campagnes werken. Hoe vaker men probeert politieke tegenstanders via televisie en talkshows weg te zetten als paria’s, hoe groter de kans dat burgers zich juist tegen die aanpak keren.
De cijfers lijken dat beeld te ondersteunen. Waar POWNED vermoedelijk op imagoschade hoopte, zag FVD het ledenaantal opnieuw stijgen. Voor veel sympathisanten is dat het bewijs dat de strategie van demonisering haar houdbaarheidsdatum heeft bereikt.
En waar is Omroep Zwart eigenlijk?
Overigens roept dit alles een interessante vraag op. Wanneer komt Omroep Zwart eigenlijk met een diepgravende documentaire over Forum voor Democratie? Of nee, wacht. Dat wordt lastig. Daarvoor zou eerst een programma gemaakt moeten worden.
En juist daar zit het probleem. Omroep Zwart lijkt vooral uit te blinken in het ontvangen van subsidie en het voeren van activistische campagnes, terwijl het aantal aansprekende producties voor veel kijkers moeilijk te ontdekken is. Maar dat levert zelden dezelfde kritische aandacht op die partijen als FVD voortdurend krijgen. Kennelijk gelden ook binnen het publieke bestel niet overal dezelfde maatstaven.
De uitslag van deze ronde
Ondertussen staat de teller volgens Forum op ruim 78.000 leden en zijn er na de uitzending opnieuw honderden mensen lid geworden. Dat maakt de balans van deze media-operatie pijnlijk eenvoudig. POWNED wilde FVD beschadigen. Forum kreeg er leden bij.
Soms is propaganda zo doorzichtig dat zij haar eigen doel ondermijnt. Wat bedoeld was als een genadeslag, eindigde als een wervingscampagne. En misschien is dat wel de grootste les van deze hele vertoning: hoe harder bepaalde media proberen een politieke beweging te slopen, hoe groter de kans wordt dat zij onbedoeld fungeren als haar beste campagnebureau.