Beste Gerard,
De gepensioneerde psycholoog Huub Buijssen heeft tenminste vier boeken over populisme geschreven, waaronder Tegen populisme. Jij bent enthousiast over zijn boeken. Ik heb zijn boeken niet gelezen, maar wel reviews en een interview met hem in Het Financieele Dagblad. Hij is niet enthousiast over het verschijnsel populisme – tegen populisme – en hij tracht daar als psycholoog grip op te krijgen. Dat lukt blijkbaar niet goed, reden dat hij er telkens op terugkomt met een nieuw boek contra populisme. De reden dat het hem niet lukt er grip op te krijgen is dat hij zijn eigen vakgebied, psychologie, misbruikt voor iets waar het niet voor bedoeld is namelijk de psychologische methode toepassen op een groep.
Het vakgebied der psychologie is ontstaan tijdens de Verlichting, de culturele stroming van de 17de en 18de eeuw gericht op de rechten van het individu, de mensenrechten. Het wordt ook wel de humanistische revolutie genoemd. De focus ligt op de emancipatie van het individu. Het vormde een gigantische breuk met elf eeuwen feodaliteit. De psychologie concentreert zich op de ziele roerselen van het individu. Als je de psychologie loslaat op de groep en die groep met geleerde woorden verkettert, dan kunnen er vervelende zaken gebeuren, zoals we maar al te goed weten sinds de Tweede Wereldoorlog. Adolf Hitler liet eerst joden als een verderfelijke groep beschrijven, “minderwaardig, Untermenschen, parasieten”. Hij liet cartoons maken van joden als kapitalisten die het slechtste met het land voor hebben. Joseph Goebbels deed het gore grondwerk voor Hitler. Hij noemde joden stelselmatig wereldvijanden en parasieten. Hij riep op om hen “als ratten uit te roeien”. Parasieten en ratten moet je doden, zeker als de Führer dat opdraagt. Abraham was bereid Isaak te doden als God hem dat opdroeg. Hannah Arendt schreef “de banaliteit van het kwaad”. Mensen zijn bereid een groep te doden als het ratten en parasieten zijn en als een autoriteit dat opdraagt.
Buijssen is geen fascist maar hij is wel fascistoïde. Men kan niet psychologie toepassen op een groep en vervolgens die groep verketteren. Dat is levensgevaarlijk in de handen van een autoritaire machthebber.
Nu over populisme. Het woord populisme is bedoeld als scheldwoord. Populisme bestaat niet. Populisten zijn geen groep met gelijkluidende principes. Mensen hebben zeer uiteenlopende ideëen, dus het is waanzin om daar psychologie op los te laten. De Belgisch psycholoog Akkermans noemt dat het mishandelen van het vakgebied. De mensen in het land hebben hun vertrouwen in politici en democratie verloren, zoals uit onderzoek blijkt. Ze hebben daar gegronde redenen voor zoals blijkt uit de vier artikelen van Carlo Schukkink over het negeren van de wensen van de kiezer. De kiezer wenst al zo lang een einde aan de massale immigratie van straatarme getraumatiseerde mensen wier cultuur frontaal tegengesteld is aan de onze. Mensen zijn uit hun wijken gejaagd door de massale intocht van hoofdoeken met bijbehorende criminaliteit, etcetera, etcetera. Al decennia worden de belangen van kiezers met voeten getreden. Al decennia wordt beloofd dat de immigratie wordt teruggedrongen. Het zijn vooral christelijke partijen geweest die samen met PvdA, D66 en VVD (bedrijfsleven) voor massa immigratie hebben zorggedragen. Ik noem dat proto christenen. Het zijn christenen die hun stellige geloof verloren hebben, maar nog wel het basale gedachtengoed bezitten. Empathie en barmhartigheid is all over the place, verwijzend naar de parabel van de Barmhartige Samaritaan, wier bedoeling van het verhaal ze verkeerd begrijpen. Het massaal immigreren van mensen in een overvol land is een verdienmodel van een netwerk die er voor zorgt dat de immigratie-industrie in tact blijft. Ik houd hen ervoor verantwoordelijk dat ze voor de huidige ellende, waaronder de afbraak van onze democratie, hebben zorgdragen in blind eigen belang.
Terug naar Buijssen. Hij heeft geen boodschap aan het bovenstaande. Hij heeft een loopbaan lang tegen mensen gezegd: “Zo, gaat u maar liggen op de bank. Ontspant u zich geheel. En vertelt me eens: hoe was de relatie ten opzichte van uw ouders vanaf uw prille jeugd? Had u veel ruzie met hen? Had u een betere relatie met uw moeder of vader? Heeft uw moeder u misbruikt? Waarom haat u uw broer?” Buijssen denkt die methode te kunnen toepassen op een groep en tracht dan de groep met behulp van psychologie populisten in het gareel te krijgen. Het is fascistoïde en gevaarlijk.
Buijssen schrijft dat hij “een afkeer heeft van populisme”, in zijn boek ‘De psychologie achter populisme’, 14. Hij geeft bij de start van zijn boek dus aan dat hij niet objectief tegenover zijn te bestuderen object staat. Voorts schrijft hij dat hij inzicht wil geven in de “communicatiestrategieën en tactieken van populisten”. Maar populisten bestaan niet als groep en communicatiestrategieën hebben ze dus niet. Zie jij ze? Hij schrijft dat “populisten de democratie bedreigt”. Het is juist omgekeerd. De partijen die al decennialang de dienst uitmaken in dit land hebben voor de huidige ellende gezorgd waarin we nu verkeren. Wie anders? Kabinet Dick Schoof was geen rechts kabinet, met de Nationale Sabotage Club, VVD en Schoof als premier.
In Godsnaam laat je niet door dit dwaallicht misleiden.
Met vriendelijke groet Frits
P.S.: Buijssen doet er goed aan een aantal sessies te doen bij psychiater dr. Esther van Fenema. Ze zal hem dan zeggen: “Zo meneer Buijssen, of zullen we elkaar tutoyeren? Ik ben Esther. Ik kan goed viool spelen en ik ben joods. Ik verloor het kinderlijk geloof van mijn jeugd, maar voel me nu op een nieuwe manier verbonden met datgene wat ik God noem. Dan weet u ook iets over mijn achtergrond. Maar gaat u maar liggen op de bank. Ontspant u zich geheel. En vertelt me eens: hoe was de relatie ten opzichte van uw ouders vanaf uw prille jeugd? Had u veel ruzie met hen? Had u een betere relatie met uw moeder of vader? Heeft uw moeder u misbruikt? Waarom haat u uw broer?”
Frits Bosch
Auteur van onder andere Links Verdriet (2025), De wereld volgens Ayn Rand (2025) en Opzoek naar een nieuwe Europese orde (2026)
