Tijdens de Troonrede 2026 zei koning Willem Alexander dat mensen die vluchten voor oorlog en geweld “altijd welkom zijn in Nederland”. Ik ben het daarmee eens. Het gaat echter niet zonder voorbehoud, het is niet gratis.
Christelijke empathie “all over the place”
Is de gedachte dat Nederland altijd oorlogsvluchtelingen wil opvangen reëel? In de wereld zijn thans vijf serieuze brandhaarden gaande met een totale bevolking van een kwart miljard. De opmerking van de koning is dus irreëel. Hier wordt loos empathie bedreven conform het gedachtegoed van Christenen en Proto Christenen, atheïsten maar met de christelijke moraliteit. Er is geen enkele godsdienst die empathie zoals in het christendom kent, islam noch hindoeïsme, jodendom en boeddhisme. Het christendom is letterlijk en figuurlijk hierin uitzonderlijk.
De immigratie magneet moet weg
Gelovigen vinden die empathie prachtig. Het voorbehoud dat echter gemaakt moet worden is dat men welkom is mits men komt om te werken. Dat is afhankelijk wat de betreffende immigrant te bieden heeft. Alsdan mag men van de verzorgingsstaat gebruik maken. De verzorgingsstaat is gebaseerd op verzorging tegen betaling, de premies. De verzorgingsstaat kan niet bestaan bij free riders. Geen enkele verzorgingsstaat kan overeind blijven bij een sterke instroom free riders. De immigratiemagneet, zoals het wel genoemd wordt, moet weg om te vermijden dat premies onhaalbaar omhoog moeten en op den duur de verzorgingsstaat omvalt, ten detrimente van allen. Dat zien we nu overal in Europa gebeuren. Het is buigen of barsten. Bij open grenzen kan de verzorgingsstaat er enkel zijn voor personen die daaraan een reëele bijdrage leveren vanuit arbeidsinkomsten. Als je gesloten grenzen hebt, kun je aan de grens streng selecteren, maar dat is strijdig met “allen zijn welkom”. Bij de open grenzen die wij binnen Schengen hebben geldt “als je van de geneugten van de verzorgingsstaat wilt genieten, dan moet je er rechtmatig aan bijdragen”. Open grenzen en open verzorgingsstaat gaan niet samen. Dit betekent dat je de markt als meest objectieve systeem het werk moet laten doen: “heb je aantoonbaar werk, dan kom je naar ons toe en lever je een bijdrage aan de maatschappij. En daarbij hoort ook gebruik maken van de verzorgingsstaat”. Wat er nu gebeurt is symptoombestrijding, schuiven met miljarden. De rekening gaat eens betaald worden als het economisch tegenzit.
Asociaal?
Dit is niet asociaal; een land als bijvoorbeeld Zwitserland doet nooit anders. Bovendien groeit de sociale zekerheid naar 135 miljard en de zorg nu naar 125 miljard bij totale inkomsten van 451 miljard. Dat laat minder dan de helft over voor alle andere zaken. De verhouding is zoek.
Twee neveneffecten
De markt hebben we niet voor niets. Dit marktprincipe heeft twee belangrijke neveneffecten. De eerste is dat personen die geen werk hebben geen ‘bed, bad, brood’ krijgen en dus het land moeten verlaten op zoek naar werk elders. We merken nu dat ‘veilige landers’ zonder verblijfsvergunning, het land niet verlaten omdat ze door de overheid of kerk geholpen worden. Dat kan niet langer. Begeleid ze uit het land.
Het tweede effect is dat immigranten de neiging krijgen te integreren. “Be with the Romans, act like the Romans”. Ze moeten meer de concurrentie aangaan op de arbeidsmarkt en dus meer integreren om dat te kunnen. Er moet immers brood op de plank komen om te overleven, zoals gebruikelijk is voor iedere burger. Laat de markt voor integratie zorgen, de overheid kan het niet. Het heeft dus ook culturele voordelen.
It’s the market stupid!
Wij leven in een kapitalistisch systeem waarbij ‘de markt’ geen vies woord is, maar het meest eerlijke systeem is dat er bestaat. Het is objectief want het werkt op basis van objectief meetbare voorwaarden. Het draait om verdiensten: ben je goed in je werk, pas je in het bedrijf of de instelling, dat huren we je. Zo werkt onze meritocratie. Al het gerommel met toeslagen en subsidies leidt af van het goed functioneren van dit systeem. Dit betekent niet dat als we dit doen, we uit de problemen zijn. Natuurlijk niet, maar onze sociaaleconomische basis moet hervormd worden naar meer markt en minder overheid. Doen we dat niet, dan zal de markt het doen. Daar kun je op wachten. It’s the market stupid!
Frits Bosch
Auteur van onder andere Links Verdriet (2025), De wereld volgens Ayn Rand (2025) en Opzoek naar een nieuwe Europese orde (2026)
