Wordt Burnham de nieuwe premier van Engeland? Dan moet hij goede nota nemen van het volgende. Tot de Industriële Revolutie waren de bevolking en het inkomen gedurende millennia vrijwel constant gebleven. Toen kwamen de nieuwe machines en productieprocessen. In de daaropvolgende 200 jaar explodeerde de wereldwijde welvaart. In 1600 telde de wereldbevolking 500 miljoen, in 1920 1,9 miljard en in 2025 8 miljard. Armoede nam dramatisch af. Als de Industriële Revolutie de wereld bevrijdde van de beperkingen van menselijke spierkracht, zal AI haar bevrijden van de beperkingen van het menselijk brein. Tegenwoordig is het niet een gebrek aan innovatie dat de economische groei belemmert, maar politiek, overheidsingrijpen en slecht economisch beleid. Grote en dominante bedrijven ontstaan door superieure technologie en schaalvoordelen. Het benutten van deze toenemende schaalvoordelen is maatschappelijk gunstig. Maar de economische theorie heeft beleidsmakers op een dwaalspoor gebracht. De neoklassieke theorie bestempelt geconcentreerde marktstructuren als marktfalen die moeten worden aangepakt, of zelfs opgesplitst, maar omgekeerd zouden ze moeten worden gezien als een natuurlijk gevolg van technologie en cruciaal voor groei. De aanpak van de Europese Unie, die zich richt op "uitbuitend misbruik", is problematisch. Zolang iedereen de markt kan betreden om het product aan te bieden, vormen de hoge prijzen en winsten van dominante bedrijven een signaal dat nodig is om concurrenten aan te trekken. De cruciale vraag is niet of een bedrijf momenteel een groot marktaandeel heeft, maar of de toetreding wordt geblokkeerd en of de overheid die toetreding blokkeert met vergunningen, quota, exclusieve rechten of administratieve belemmeringen. Er wordt te veel energie gestoken in het najagen van grote bedrijven die actief zijn op concurrerende markten, en te weinig in het aanpakken van regelgeving die de concurrentie beperkt. Daarom is deregulering cruciaal voor groei. De Industriële Revolutie startte in Groot-Brittannië. Dit land verkeert in ernstige problemen. Als premier Andy Burnham succesvol wil zijn, en dat wil hij, dan moet hij belastingen omlaag brengen, dereguleren en harder werken. Niet terug naar de super bureaucratisch EU, kampioen regulering en belastingverhoging. Kettingzaag kopen, extra groot formaat svp. Gaat Burnham het redden? Twintig procent kans. Hij is van Labour, dus veel overheid, veel infrastructuur zoals in Manchester. Daar komt bij dat de politiek in Engeland zeer traag werkt. En het moet snel, zeer snel! Frits Bosch
Auteur van onder andere Links Verdriet (2025), De wereld volgens Ayn Rand (2025) en Opzoek naar een nieuwe Europese orde (2026)
