Related Posts
Nederland is het spoorbijster. Niet alleen in de politiek of de media, maar ook in de kerken. De PKN en delen van de hervormde gemeenten weten niet meer wat goed en kwaad is. Slachtoffer en dader worden verwisseld. Israël is opeens het vierde dier uit Daniël 7: schrikwekkend, allesvernietigend, het monster dat wereldrijken verwoest. In sommige christelijke interpretaties wordt dat dier verbonden met Satan, de antichrist en de eindtijd. Dr. E.E. Bouter heeft die lijn hardop getrokken.
In een preek over Daniël 7:13-14 in de hervormde gemeente van Boven-Hardinxveld (en elders) vergeleek Bouter Israël met dat vierde dier. De vier dieren staan voor wereldrijken die grote verwoestingen aanrichten. Hij trok parallellen met het bombardement op Rotterdam in 1940, de Russische verwoesting van Oekraïense steden en de oorlog in de Gazastrook. De kernzin:
“Gemeente, we hebben de achterliggende drie jaar iets ongelooflijks zien gebeuren. Het Joodse volk is niet meer slachtoffer van geweld, zoals het eeuwenlang is geweest. Israël is zelf dat vierde dier geworden: alles verwoestend. Israël, dat verschrikkelijke vierde dier.”
Hij erkent dat 7 oktober afschuwelijk was. Vervolgens schuift hij de geschiedenis verder terug en legt een groot aandeel van de geweldsspiraal bij Israël. Later herhaalt hij: “Nu maken wij het mee, gemeente, dat in onze tijd Israël is geworden als dat vierde dier. Schrikwekkend, gruwelijk, uitzonderlijk sterk.”
De kerkenraad van Boven-Hardinxveld zegt dat er geen sprake is van commotie, maar wel van vragen. Sommige kerkgangers voelden zich gekwetst. Anderen waren opgelucht dat de Kerk eindelijk “verdiepende aandacht” gaf aan de oorlog. Bouter zelf legt uit dat dit de kern van de preek was: hoe schrijnend het is dat Gods oude volk, eeuwenlang slachtoffer van vervolging en verwoesting, nu zelf dader is. “Ik neem hen iets af wat dierbaar is.”
Morele omkering
Dit is geen theologische diepgang. Dit is morele omkering. Hamas voerde op 7 oktober een geplande pogrom uit: moord, verkrachting, ontvoering, verbranding. Daarna gebruikte het de Gazaanse burgerbevolking als schild, hield gijzelaars vast en weigerde herhaaldelijk deals. Israël reageerde met militaire middelen om die dreiging te beëindigen en de gijzelaars terug te halen. Dat is geen “vierde dier”. Dat is zelfverdediging na een genocidale aanval.
De vergelijking met Rotterdam 1940 of Oekraïne is scheef. Rotterdam werd gebombardeerd door een agressor die Nederland wilde onderwerpen. Oekraïne wordt aangevallen door een buurland dat territorium wil annexeren. Israël wordt aangevallen door een organisatie die in haar handvest de vernietiging van de Joodse staat nastreeft en die na 7 oktober heeft laten zien wat dat betekent. Wie die drie situaties gelijkschakelt, verliest het onderscheid tussen agressor en verdediger.
De PKN en delen van de hervormde gemeenten hebben de afgelopen jaren systematisch Israël eenzijdig bekritiseerd, terwijl ze over andere conflicten (China, Iran, Syrië, Jemen) of over de ideologie van Hamas en Hezbollah opvallend stil bleven. De theologie wordt bijgesteld om de politieke conclusie te laten passen. Het oude volk van God is nu het monster. De dader is het slachtoffer. De context van 7 oktober en de aard van de tegenstander verdwijnen naar de achtergrond.
Nederland is het spoorbijster. De kerken lopen niet achteraan. Ze lopen voorop in de omkering van goed en kwaad. Wie een preek houdt waarin Israël het vierde dier is en daarbij de reacties “wat een preek moet oproepen” noemt, moet niet verbaasd zijn als buiten de kerk de vraag wordt gesteld of men nog wel weet aan welke kant van de geschiedenis men staat.
Steun Realistische Reflecties
Wilt u dat Realistische Reflecties blijft groeien als onafhankelijk platform voor scherpe columns, analyses en geluiden die elders te weinig ruimte krijgen? Steun ons dan met een donatie. Iedere bijdrage, groot of klein, helpt ons om onafhankelijk te blijven, nieuwe schrijvers een podium te bieden en ons bereik verder uit te bouwen. Samen houden we het vrije en kritische geluid levend. Doneren kan via deze link.