Onlangs was Yaron Brook, directeur van het Ayn Rand International institute in Nederland. Hieronder de inleiding voor dit event.
Ayn Rand krijgt niet de erkenning die ze verdient als een van de meest vooraanstaande filosofen van onze tijd. In Nederland wordt van haar filosofie in artikelen en seminars vaak een karikatuur gemaakt. Waarom? Omdat men geen idee heeft waar haar filosofie over gaat en omdat die in geen enkel hokje past. Dat maakt mensen boos. Het is het tegenovergestelde van de heersende opvattingen in ons land. Deze zijn ontstaan tijdens de studentenprotesten in de jaren zestig. Het was een marxistische opstand en deze visie werd dominant. Ik was ooggetuige van dit proces. 1968 is voor mij het symbool van een ongewenste culturele en politieke omwenteling. Bob Dylan zong “The times they changing“. Dat gaf hoop. En in 1968 hield parlementslid Enoch Powell zijn toespraak in Birmingham, “Rivers of Blood“, als gevolg van massale immigratie en discriminatie in het Verenigd Koninkrijk. Dat gaf ontsteltenis. Het marxisme is nu weliswaar afgezwakt tot cultureel marxisme, maar het is nog steeds springlevend in Nederland. Sinds 1966 is er een weloverwogen poging van culturele elites om onze beschaving in diskrediet te brengen en te vervangen door een cultuur van onverantwoordelijkheid die onverenigbaar is met de vrijheid zoals wij die ooit kenden. De aannames van deze liberale elite getuigen van de arrogantie van “wij weten het beter” en impliciet van “wij zijn superieur”, dus hoeven we geen bewijs te leveren voor onze visie. Maar deze elite heeft zestig jaar lang chaos gecreëerd op het gebied van onderwijs, criminaliteit, islamisering, multiculturalisme en welzijnsbeleid. Wie zijn deze mensen? Welnu, de gebruikelijke verdachten uit de mainstream media, de politiek, de wetenschap, de advocatuur, de institutionele wereld, de cultuur en de financiële wereld. Ze zijn allemaal opgeleid aan linkse universiteiten, inclusief ikzelf. Deze elite wordt de ‘uitverkorene’ genoemd, volgens de grote economisch socioloog Thomas Sowell. Het was inderdaad een berekende strategie, niet alleen voor een totale transformatie van ons land, maar ook voor een neomarxistische verandering van de waarden van onze samenleving. Ik beschouw de filosofie van Ayn Rand als het perfecte tegengif. Omdat ze is opgegroeid tijdens de Russische Revolutie, begrijpt ze de kwaadaardigheid van de marxistische ideologie. Laat deze mensen je leven niet langer bepalen en voorkom dat ze het land in puin leggen. De Verenigde Staten maken nu afscheid van cultureel marxisme, woke en massale immigratie. In Europa heerst het nog steeds, zoals vicepresident JD Vance het noemt: “de vijand in eigen gelederen”.
Is Nederland een mislukte natie? Nee, maar ons land gaat absoluut de verkeerde kant op. Onze verzorgingsstaat heeft zijn einde bereikt. Met dank aan massale immigratie als belangrijke factor. Een verzorgingsstaat kan alleen bestaan als alle burgers eraan bijdragen, dus zonder profiteurs.
We zijn hier samen met de Libertarische Partij, de Oostenrijkse School en fans van Ayn Rand. Laten we onze krachten bundelen en de genialiteit van haar filosofie vieren. We hebben in ieder geval één ding gemeen: we geloven dat overheidsbemoeienis zeer beperkt moet zijn. Daarom: verlaag de belastingen en geef de particuliere sector de ruimte. Het huidige beleid van onze regering is precies het tegenovergestelde. De overheid is alomtegenwoordig en richt in veel opzichten grote schade aan. Ayn Rand beperkt het overheidsbeleid tot het beschermen van de bevolking met instandhouding van de instituties. Blijf verre van anarchie.
Rands filosofie moet niet als neoliberaal, maar als objectivisme worden geclassificeerd. Haar laissez-faire kapitalisme draait niet om geld, maar om optimale individuele vrijheid. Ze heeft een fundamentele invloed op het neoliberalisme, omdat ze rationeel egoïsme bepleit. Hierin past ze binnen de Chicago School of Economics, samen met denkers als Milton Friedman, Frank Knight, George Stigler en Friedrich Hayek van de Oostenrijkse School. Dit sluit goed aan bij Rands aanname van rationeel gedrag. Sociaal gedrag en het dienen van je eigen rationele belangen kunnen prima samengaan. Daar is niets onethisch aan. Soms handelen we uit mededogen, soms uit eigenbelang bij economische transacties. Het dienen van je eigenbelang is iets anders dan ongebreidelde hebzucht. Als je je eigenbelang op een eerlijke manier nastreeft, zal de samenleving floreren en kan het algemeen welzijn verbeteren. De wijlen president J.F. Kennedy zei: "Een stijgend tij tilt alle boten omhoog".
Ayn Rand vindt altruïsme een vals als het ons moreel wordt opgedrongen. Het zou onze vrije keuze moeten zijn, op individuele basis. We hoeven niet te kiezen tussen de belangen van anderen en die van onszelf door onze eigen belangen op te offeren aan die van hen. We kunnen een leven leiden dat geleid wordt door waarden die gericht zijn op de ontwikkeling van een gezond karakter, zonder wat ik 'empathiewaan’ noem. Altruïsme staat centraal in het christendom en is daarom de oorzaak van deze waan. Christendom plus marxisme hebben zich in onze hersenen genesteld en leidt tot het verval van onze samenleving. Eindelijk komt onze bevolking langzaam in opstand tegen deze ideologie die ons land al zo lang schade berokkent. Ik raakte geïnteresseerd in neurowetenschappen en het is opmerkelijk dat Rands filosofie in lijn is met de bevindingen van die wetenschap. Rationaliteit wordt al sinds de tijd van Plato en Aristoteles erkend als een bepalende eigenschap van de mens, die ons boven de dieren verheft. Het is te lezen in mijn nieuwe boek ‘Op weg naar een nieuwe Europese orde’ waarin ik 32 filosofen hun licht laat schijnen over hoe een samenleving ingericht kan worden.
Rand legt de nadruk op het individu. Elk gedrag of elke beslissing in haar romans draait om de mens als moreel individu. Individualisme wordt bekritiseerd. Het wordt gezien als een verregaande instrumentalisering van het leven en reduceert het bestaan van de mens tot een object om geld mee te verdienen. Dat is onzin. Er is geen alternatief voor collectivisme, zoals in religie of welke ideologie dan ook. Deze ideologieën zijn xenofoob omdat ze het individu manipuleren en indoctrineren tot ziekelijk groepsdenken. Rands individualisme draait om vrijheid, zelfontwikkeling en verantwoordelijkheid nemen voor je daden.
Tot slot is Nederland verre van de grootmacht die het ooit was. Laten we het verval stoppen en vasthouden aan het objectivisme. In deze transactionele en door macht overweldigde wereld is de filosofie van Ayn Rand actueler dan ooit.
Auteur van onder andere Links Verdriet (2025), De wereld volgens Ayn Rand (2025) en Opzoek naar een nieuwe Europese orde (2026)
