Er wordt megaveel geschreven over allerlei aspecten van Israël, veelal negatief soms positief. Laten we het politieke even laten voor wat het is en bezien hoe opmerkelijk de economische opgang van dit land is. Tech is ‘leading’
Israël wordt sinds zijn bestaan in 1948 van alle kanten aangevallen, maar het het land overleeft het, sterker nog, het domineert de regio. De Israëlische beursindex koerst dit jaar al op plus 20%. Tel Aviv verslaat bijna alle beurzen van geïndustrialiseerde landen inclusief S&P 500 +4%. De aandelenbeurs is optimistisch. Hoe kan dit bij alle oorlogen? Dit is normaliter uitgesloten. Op de Israëlische beurs staan veel techbedrijven die profiteren van de techrally. De hoge olieprijzen schaden Israël niet. Het land heeft gas uit de Middellandse Zee. Het land is dus olie onafhankelijk. De Israëlische economie staat er goed voor. Hoe kan dit bij alle oorlogsinspanningen. Het geboortecijfer is het hoogste van alle OESO landen.
Maar met slechts 10 miljoen zielen – waarvan bijna 20% Palestijnen – is het land een regionale grootmacht, omringd door een gigantische mensenmassa waar vrouwen achtergesteld worden. Het land is de enige representatieve democratie. Hoe kan Israël toch zo goed presteren te midden van landen waarvan “het huis vervallen “ is volgens prof Ruud Koopmans, Humboldt Universiteit, Duitsland.
Hoe kan dit?
Hoe komt het dat Israel economisch zo sterk is, ondanks dat het geen rustige dag gekend heeft sinds de vorming van het land in 1948. Israel kent een sterke export met name van high tech producten. De verkoop van defensie materiaal loopt goed. Nvidia chipmaker heeft 6.000 medewerkers in Israel gaande naar 10.000 fte’s. De zorgen zijn echter de demografie. Het is een kleine bevolking. Orthodox joden werken slechts voor 54%. Zij krijgen de meeste kinderen maar ze zorgen niet voor een goede schoolopleiding en studie. Premier Netanyahu houdt ze de hand boven het hoofd om begrijpelijk politieke redenen. Orthodoxen hechten enkel belang in het bestuderen van de Tora. Het niveau van het onderwijs daalt. De economie is aldus in handen van een zeer klein deel van de bevolking. De veiligheid van het land kent een soortgelijk probleem. Het land is sterk maar toch ook kwetsbaar.
Overlevers
Israeliërs zijn enorm gedreven om te overleven. Dat doen ze al sinds mensenheugenis en dat doen ze nu op twee manieren: een krachtige defensie en technisch presteren. Zij brengen de idealen van de Verlichting in de praktijk: gebruik je verstand, je ratio. Ze bezitten blijkbaar over ‘knappe koppen’ die tezamen een sterk team vormen. Het land heeft een enorme drive, een focus om te presteren. Enige bewondering lijkt me op z’n plaats. Het is een megaprestatie. Daar zouden wij een voorbeeld aan kunnen nemen wat dit aspect betreft. Wij hebben onze drive verloren. “Waar is die VOC mentaliteit?” vroeg Jan Peter Balkenende. We zijn het lang geleden kwijtgeraakt en lopen nu vol met lieden die totaal geen drive hebben om ons land te laten presteren. Israël is ons ten voorbeeld wat dit betreft.
Auteur van onder andere Links Verdriet (2025), De wereld volgens Ayn Rand (2025) en Opzoek naar een nieuwe Europese orde (2026)
