Binnenkort zal AI een belangrijk deel van het werk van de best betaalde werkers overnemen. De voorspelling is dat in vier jaar tijd zo’n 15% van de best betaalde banen in de Verenigde Staten zullen verdwijnen. Ze worden werkloos.
De zogenaamde Jevons paradox dat gelijkertijd voldoende banen zullen worden aangemaakt, gaat niet op. De menselijke innovatie gaat veel sneller dan dat de samenleving er op kan reageren. Het sociaal contract gaat kapot aan de komende AI revolutie. Zelfs als de vraag naar diensten toeneemt door de gedaalde kosten, dan nog zal de werkloosheid toenemen door de steeds nieuwe AI modellen. De aanpassing kan het innovatie tempo niet bijhouden.
De geaccumuleerde vraag en groei zullen dalen en beleggingsfondsen waar deze hooggesalarieerden in investeren zullen leeglopen om de hypotheken te kunnen betalen. De uitstroom van de gelden zullen vooral ten koste gaan van tech-indexfondsen waarin voor een steeds groter deel is geïnvesteerd. Dat zijn met name de Amerikaanse fondsen. AI heeft de indexfondsen naar boven gestuwd de afgelopen jaren. De fondsen die het meeste de AI bedrijven bevatten zullen het zwaarst getroffen worden omdat de hoogopgeleiden vooral in deze indexfondsen beleggen. De marktreactie zal abrupt zijn in een crash vergelijkbaar met 2007-2009 maar waarschijnlijk zwaarder. Het zal overslaan naar banken, verzekeraars en het ambtelijk apparaat. Het is een deflatoire ontwikkeling, waar financiële partijen ervaring mee hebben om ze het hoofd te bieden, gegeven de voorgaande crises. Veel lastiger wordt het voor regeringen om de maatschappij te herschikken vanwege de exit van de hoog productieven. We zullen niet alleen de getuige zijn van een complete marktcorrectie, maar vooral van het einde van het bestaande sociale contract. Het zal geen weerga hebben. De maatschappij beseft langzaamaan wat er staat te gebeuren, maar kan niet anticiperen nog onwetend hoe het zal toeslaan. Het is als een ‘lame duck’ in afwachting van wat komen gaat. Het effect zal er niet minder om zijn.
Bronnen: Michael Green, Simplify Asset Management en Carson Block, Muddy Waters Research
Frits Bosch
Auteur van onder andere Links Verdriet (2025), De wereld volgens Ayn Rand (2025) en Opzoek naar een nieuwe Europese orde (2026)
