Joost Eerdmans (JA21) deed bij WNL op Zondag een boekje open over de begrotingsonderhandelingen. Geen vaag gedoe. Geen “we kijken ernaar”. De coalitie zei het hardop. “Wij wilden migratie aan banden. Daar werd meteen van gezegd: dat zien wij niet zitten, want daar wordt al alles uit de kast gehaald wat we kunnen.”
Eerdmans: “Daar zijn wij het niet mee eens, want kijk eens naar België en landen om ons heen.” Kleur bekend. D66, VVD en CDA willen de immigratie niet indammen. Ze willen de suggestie van indammen. Dat is iets anders.
“Alles uit de kast” is de mooiste leugen van Den Haag
Als écht alles uit de kast was gehaald, stonden de wachtlijsten bij de IND er anders bij. Dan was gezinshereniging geen automatische tweede golf. Dan was terugkeer geen theater. Dan keek Nederland niet stiekem naar België omdat daar wél aan de knoppen wordt gedraaid.
“We doen al wat we kunnen” betekent in coalitietaal: we doen wat D66 verdraagt, wat het CDA durft en wat de VVD nog kan uitleggen zonder haar eigen kiezers helemaal voor gek te zetten. De rest is Europees pact, procedures en een minister die gemeenten dreigt met azc’s.
JA21 wilde twee dingen voor steun: lasten omlaag, asiel omlaag. De gesprekken braken af. Eerdmans zei het eerder al bij WNL: klop niet bij ons aan. De begroting is met z’n drieën ternauwernood rond. Dan moet je niet net doen of JA21 er een rechtse stempel op mag zetten.
De kiezer die in 2023 en daarna “minder immigratie” hoorde, krijgt nu het stempel: onmogelijk. Onwenselijk. Al geregeld. Kies maar weer. Dat is belazeren.
Het kartel verandert van kleur, niet van koers
D66 heeft nooit een geheim gemaakt van open armen. Het CDA praat over fatsoen en laat de instroom lopen. De VVD campagneert op grip en regelt in de praktijk het compromis dat grip uitstelt.
Samen vormen ze het kabinet-Jetten. Nederland zegt tegen burgers die de druk op woningen, asielopvang en leefbaarheid voelen: de mogelijkheden zijn uitgeput. België laat zien dat vooral de politieke wil hier uitgeput is. Gezinshereniging. Strengere toegang. Tempo. Politieke wil. Nederland kiest voor het verhaal dat wil ontbreekt en noemt dat realisme. Realisme is het omgekeerde: volumes, terugkeer, opvang in de regio, geen oneindige nareis, geen dwangsommen als verdienmodel van bestuurlijk falen. Wie dat “niet ziet zitten”, kiest de instroom. Punt.
JA21: van de bagagedrager af
Eerdmans heeft gelijk over de coalitie. Hij heeft een probleem met zijn eigen positie. JA21 kan niet tegelijk het kartel ontmaskeren én als gedogende reserve klaarstaan voor als Heinen weer een linkerbeen mag uitslaan. Op de bagagedrager van D66-VVD-CDA ben je geen alternatief. Je bent het extra steuntje dat ze gebruiken tot het schuurt, en daarna afschudden met de mededeling dat er al genoeg is gedaan.
Realistisch Nederland stemt niet voor een partij die meepraat tot het serieus wordt. Die wil een partij die nee zegt en nee blijft. Geen gedoogtheater. Geen “we waren zo dichtbij”. De onderhandeling heeft het bewijs geleverd: dichterbij komen ze niet, omdat ze niet willen.
Stap af. Maak de tegenstelling helder. Anders blijft JA21 het nette gezicht van dezelfde uitkomst.
Stem niet op het kartel. Verwacht geen ommekeer van wie “al alles” doet
De ware aard van dit kabinet is geen verrassing voor wie keek. Het is een bevestiging voor wie nog hoopte dat VVD en CDA in de ministerraad opeens het Belgische voorbeeld gingen volgen. Minder immigratie was de belofte. “Niet zien zitten” is de praktijk.
De Nederlander die zijn land vol ziet lopen, is niet radicaal. De rekening ligt inmiddels bij de burger. Den Haag schuift hem door naar de volgende begroting en noemt dat beleid. Wie daarna opnieuw voor dezelfde koers kiest, bestelt simpelweg nog een ronde. Eerdmans verklapte ondertussen wat achter de gesloten deuren gebeurde: alles mocht op tafel komen, behalve echte grip op immigratie.
Steun Realistische Reflecties
Wilt u dat Realistische Reflecties blijft groeien als onafhankelijk platform voor scherpe columns, analyses en geluiden die elders te weinig ruimte krijgen? Steun ons dan met een donatie. Iedere bijdrage, groot of klein, helpt ons om onafhankelijk te blijven, nieuwe schrijvers een podium te bieden en ons bereik verder uit te bouwen. Samen houden we het vrije en kritische geluid levend. Doneren kan via deze link